De Wereld van Tim

Freeze

2011-06-10T17:47:00.001+02:00

Foto’s zijn waardeloos. De Eiffeltoren is mijn stille getuige. Het meest gefotografeerde object ter wereld weet als geen ander dat een druk op de knop staat voor time-out. Even zijn stelletjes niet meer verliefd, zitten Japanners niet in een bus en verkeren gezinnetjes in harmonie.

Toch draag ik mijn fotoalbum op mijn hart. Het is nu halfvol en ik blader er steeds doorheen. Vaker te onpas dan te pas. Tijdens gewichtige vergaderingen hou ik een foto op van een jongetje in een rood-wit voetbaltenue. Als ik kook voor mijn gezin, dwarrelt er een foto in de pan van wilde vikingsharen die wapperen in de wind.

De foto’s doen me niets. Maar bij elk tussenvel van zijdepapier schiet ik vol.
Freeze.

Runner's High

2011-03-25T11:10:00.002+01:00

4 Miljoen mensen in Nederland lopen hard. Ik loop hard, al twintig jaar. Waarom eigenlijk?

Ik ging erachteraan. Van Nederland, naar Nepal tot 78 kilometer over de bergen in Zwitserland. Het resultaat: een exotisch hardloopavontuur.

Runner's High komt uit in 2012 de Arbeiderspers.

Waarom loop jij?

Bladder Pack

2010-03-19T13:11:00.001+01:00

Een van de stomste boeken die ik ooit gelezen heb, is Taal is zeg maar echt mijn ding van Paulien Cornelisse. Aangezien taal mijn ding is, had ik op basis van de titel veel zin in het boek. Het begin was goed. Poeh, dacht ik, wat gevat, spitsvondig, scherp. Maar naarmate de pagina’s vorderden, evolueerde mijn aanvankelijke blijdschap van weerzin naar walging.
Dit boek was geen ode aan de taal maar een reeks gewiekste vondsten, waarbij wij, argeloze gebruikers van de Nederlandse taal, consequent als onnozele stumpers werden bestempeld. Op Paulien zelf na, uiteraard. En zo ontsnapte wat mij betreft de lucht uit de soufflé. Wat achterbleef, was een kleffe hap met een uiterst dubieus smaakje. Uiteindelijk heb ik het boek op de barbecue gelegd, wat garant stond voor een knetterend vreugdevuurtje.
Ik moest aan Pauliens soufflé denken, toen ik op zoek ging naar een nieuw rugzakje. Daar mijn loopplannen voor de komende maanden betiteld kunnen worden als krankjorum, kwam ik tot de conclusie dat ik niet meer op pad kon zonder een paar liter water, astronautenvoedsel en een schone onderbroek. Na wat Googelen kwam ik erachter dat een rugzakje waarin je dat allemaal mee kunt zeulen zonder te veranderen in een zwalkende schildpad, een naam had. Wat ik zocht, was een bladder pack.
Van schrik klapte ik mijn MacBook dicht. Ik weet niet hoe het u vergaat, maar ik word nog liever door mijn ganse gezin met porno betrapt dan dat ik met een bladder pack het bos inga.
Toen ik weer op adem kwam, besefte ik dat bladder pack maar het topje van de ijsberg is. Onze sport barst van de lelijke woorden. Denk maar eens aan stretchen, energiereep, shinsplint, gel, afwikkelen, zware benen en piramide training. Ik heb heel wat wenkbrauwen zien fronsen, als ik vertel dat ik een fartlek heb gelopen. Helemaal als ik er hakkenbillen achteraan plak. Nee, vanuit de taal beschouwd is het niet best met onze sport gesteld.
Eigenlijk is hardlopen al lelijk; het spreekt niet tot de verbeelding. Zeg tennis en je hoort de bal kaatsen, zwemmen en je ledematen malen door het water. En wie het woord yoga tien keer hardop uitspreekt, heeft de helft van de cursus er al op zitten.
Uit liefde voor de sport, en om niet in de valkuil te trappen die Paulien heet, legde ik het er niet bij neer. Is het een en al rompspanning, overpronatie en zweetband, of bestaat er ook schoonheid in het loopjargon? Gelukkig wel. Er is altijd hoop, getuige de laatste zin van deze column, waarmee ik meteen een gooi doe naar het Groot Nationaal Dictee: “Toen ik gedurende een progressieve duurloop werd verrast door een lentezon die als de hand van mijn geliefde door mijn nek gleed, schoot ik in een bizarre huppelpendelpas waarbij ik spontaan temporiseerde en door de tegennatuurlijke voorvoetlanding prompt hielspoor opliep.”

Blote Hemeltjes

2010-02-22T11:39:00.001+01:00

Of toeval bestaat, laat ik even in het midden. Toch is het op zijn minst opmerkelijk dat twee toonaangevende dagbladen in dezelfde week aandacht schenken aan lopen op blote voeten.
In de editie van 30 januari, portretteert Volkskrant Magazine enkele blotevoetenpioniers. Jammer genoeg steekt het verhaal in elkaar als een trui gebreid door een demente bejaarde. We zien een onbestemde man barrevoets achter zijn hond aan sjokken en een vrouw, zonder schoenen maar met een tas van de Hamsterweken, wachten op de bus, halte Graaf Adolflaan. O treurnis! Als lopen op blote voeten al een trend was, dan is die nu in de kiem gesmoord.
Nee, dan de NRC twee dagen daarvoor. Een groep Keniaanse en Britse wetenschappers heeft aangetoond dat hardloopschoenen, die ons dwingen op onze hiel te landen, bij lange na niet het comfort bieden dat blotevoetenlopers zichzelf geven als ze op hun voorvoet landen. Landen op je hiel levert een schok op van ruim tweemaal het lichaamsgewicht, 600 keer per kilometer. Sportarts Steef Bredeweg oordeelt scherp: “Zelf denk ik dat het hardloopschoenconcept helemaal achterhaald is”.
Tja, daar sta je dan met je gloednieuwe schoenen, voorzien van duomax, promoderator, dynamic support, hydroflow, formotion en dual density. Een concept dat voor me denkt, optelt, aftrekt en staartdelingen uitvoert, in kekke kleuren, voor een vriendenprijs van 120 euro. Blijkt dat het beste schoeisel al dertig duizend jaar geleden is uitgevonden: geen.
Helemaal nieuw is het niet. In de wetenschap wint de theorie van de Running Man al langer terrein. Mensen zouden op de Afrikaanse steppe zijn geëvolueerd tot langeafstandlopers, die hun prooi vingen door het uit te putten. Onze hobby is een oerreflex: we zijn geboren hardlopers en al die joggers in het Vondelpark op zondagmorgen zijn jagers zonder prooi.
Heel kleinschalig, geromantiseerd bewijs hiervoor denk ik bij mijn jongens te vinden. Niets maakt hen blijer dan doelloos rondrennen. Met een zekere afgunst kijk ik naar mijn zoon van vijf, die zo vloeiend loopt dat ik hem onlangs heb gefilmd om van zijn techniek te leren. En ja, hij landt op zijn voorvoet.
Maar Daniel Lieberman van Harvard University, grondlegger van de Running Man theorie en bijgenaamd Professor Barefoot, kan nog het meest in zijn nopjes zijn met onze peuter. Als hij rent, lijkt hij de grond niet te raken. En wanneer het maar kan, trekt hij zijn sokken uit, bindt ze om zijn handen en danst op zijn blote voetjes door de huiskamer. Stralend komt hij voor me staan: “Kijk papa, de blote hemeltjes!”

Born to run

2010-02-06T07:17:00.000+01:00

“Ga je mee hardlopen?”, vroeg mijn huisgenoot David.
“Ja, lachen”, zei ik want ik vond alles lachen in 1992.
David kwam uit Amerika en studeerde fysiotherapie in Nederland. Hij was pas 26 maar had in tegenstelling tot mijzelf een serieus verleden: getrouwd, gescheiden, verslaafd, afgekickt. “Mijn face stond stijf van de coke, terwijl ik met 250 kilometer per uur over de high road scheurde op m’n motorbike.”
Ik knikte van tjonge, jonge, nou, nou, maar wist niet of ik alles kon geloven. Niemand was gezonder dan David. Met zijn angstaanjagende spiermassa leek hij op Sylvester Stallone zonder die slordige hangwang. David at gekookte kipfilet en rauwe groente, hij dronk sinaasappelsap aangelengd met water. Het enige spoor van een duister verleden was zijn rechterhand: duim, wijsvinger, middelvinger, en dan een gruwelijk litteken. “Hoe dat is gekomen? You don’t want to know.”
Toen we de fietsen stalden bij Amelisweerd, stroomde het zweet al over m’n rug. David had flink doorgestoempt maar draalde geen moment en rende voluit het bos in. Het moet een hilarisch gezicht zijn geweest: een kleine action figure dribbelt voor een slungelige grunger uit. Ik was indertijd niet zo van het atletische. Als voorzitter van de studievereniging, gaf ik altijd het goeie voorbeeld, vooral om vier ‘s nachts. Toch ging het verdomd niet onaardig. Ondanks piepende longen en mopperende spieren, wist ik mijn lange staken zodanig heen en weer te zwaaien dat ik in het spoor van David kon blijven die met zijn korte, gewelfde hoefjes kilometer na kilometer wegroffelde.
Thuisgekomen kookte ik een grote pan pasta, nestelde me met een bord voor de televisie en viel pardoes in slaap. Toen ik wakker werd, was het donker en op mijn televisie –goeie ouwe tijd– niets dan ruis. Op mijn schoot bevond zich nog steeds het bordje pasta: ijskoud maar nog best lekker.
De volgende dag voelde ik me herboren. In de keuken liep ik David tegen het lijf.
“Misschien kun je volgende keer beter met iemand anders gaan trainen”, mompelde hij.
Verbaasd keek ik hem aan. En toen zag ik de wallen onder zijn ogen. Al die tijd in het bos waren de rollen omgekeerd geweest. Ik had niet geprobeerd hem bij te houden, hij was tot het uiterste gegaan om mij voor te blijven. Hij was uitgewoond en kreunde bij elke beweging.
“Ga anders op atletiek. Je bent een geboren hardloper.”

Ik moest aan David terugdenken toen ik Born to Run van Christopher McDougall las, het allermooiste hardloopboek dat ik ooit heb gelezen. Ben ik een geboren hardloper? Benieuwd naar wat er van David is geworden, googlede ik zijn naam en stuitte op talloze pagina’s wedstrijdresultaten, waaronder acht marathons en zelfs een hele triatlon. David woont in Florida en is running coach.

Gedwongen ontslag

2010-01-22T20:01:00.001+01:00

hoe zal ik 't eens zeggen
meneer Van der Veer
de company, het moederschip
bevindt zich in zwaar weer

tijdens een brainstorm
van meerdere dagen
is het missie statement
over boord geslagen

de niches volgelopen
de forecast zit niet mee
en u kent toch het verhaal
van USP en PMC

kwestie van focussen en target
korte termijn op lange baan
neuzen dezelfde kant op
opschakelen, ervoor gaan

tja, Van der Veer
dan uw persoontje nog
u behoort nou niet echt
tot de vlottende activa, toch?

weinig kritische massa
solvabiliteit nul komma nul
winwin diep in de min
peperdure flauwekul

als u mij zou zijn
had u hetzelfde gedaan
ik doe dit ook voor u
bedankt, u kunt gaan

No More Mister Nice Guy

2009-11-18T19:20:00.000+01:00

Terwijl het bier er gemakkelijker in gleed dan de biljartballen, maakten we de stand op. Vrouwen versus vrienden: 3-0. Hans stond droog, Matthijs was bedrogen en ik had gezeik voor drie. Hoe was het mogelijk? Een dichter en twee muzikanten, samen het kloppend hart van de Utrechtse, culturele underground. De zalen waar we optraden, barstten uit hun voegen van de meisjes, de een nog lekkerder dan de ander. En na afloop wilden ze allemaal met ons praten over hoe eenzaam ze wel niet waren.
Daar zaten we dan, met een stevige blues. Lodderig staarden we in onze vaasjes, alsof de antwoorden met de belletjes omhoog zouden borrelen. Een ding was zeker: we deden iets krankzinnig verkeerd.
Matthijs foeterde nog wat na, over hoe hij zijn vriendin had betrapt met een grote Neanderthaler. Een kroegenvechter, maar ook een begenadigd schrijver, die vrouwen ’s avonds zoete sprookjes in hun oren fluisterde om ze de volgende dag aan de straat te zetten als vuilniszakken. Een klootzak, een verschrikkelijke klootzak. Om jaloers op te worden.
En zo ontstond het plan. Als vrouwen voor hufters vallen, wie zijn wij dan om dat te negeren. Klootzakken zouden we worden, meedogenloze vrouwenverslinders. Wat hadden aardig zijn, luisteren en lief doen, ons nu helemaal gebracht? Beter bedriegen dan bedrogen worden. Dit was ons plan: No More Mister Nice Guy!
We bonkten de biertjes luidruchtig tegen elkaar. Zo, wat nu? Belangrijk was dat ons uiterlijk paste bij het hufterprofiel. We bekeken elkaar eens goed: twee soepstengels en een gehaktbal. Dat kon zo niet. We besloten dat we op fitness moesten, want dat is wat klootzakken doen. Biefstukken moesten we worden, grote biefstukken. En, zo drukten Matthijs en Hans mij op het hart, ik mocht niet meer hardlopen. Geen stap!
Vol goede moed gingen we aan de slag. Drie keer in de week hingen we gedwee aan de gewichten. En na een maand maakten we de stand opnieuw op, dit keer voor de spiegel in het fitnesshonk. Omringd door Griekse halfgoden en godinnen, met volmaakte biceps en triceps, stonden twee soepstengels en een gehaktbal. De moed zakte in onze schoenen.
In mijn geval letterlijk. Het was november en in mijn omgeving werden plannetjes gesmeed voor een voorjaarsmarathon. Geen stap, hield ik mezelf voor, biefstuk worden, grote biefstuk. Maar de volgende dag trok ik mijn Kayano’s aan en liep 5 kilometer naar het fitnesshonk, sjorde plichtsgetrouw aan de gewichten en liep weer 5 kilometer naar huis. Ik voelde me schuldig, alsof ik stiekem weer was begonnen met roken.
De volgende dag liep ik weer richting fitnesshonk. Maar halverwege duwde een onzichtbare hand me het bos in. Echt waar, ik kon er niets aan doen. Twintig kilometer later kwam ik thuis: dampend en gelukkig.
Ik ben nooit meer gestopt met lopen. Dan maar geen klootzak.

Bij het reisbureau

2009-11-02T10:35:00.001+01:00

“En heeft u al een beetje nagedacht over het soort vakantie dat u zoekt?”
“Ja, we zijn er helemaal uit. We willen met de Kerst naar Noorwegen. Het begint meteen goed. In het vliegtuig worden we geupgrade naar business class waar we wilde zalm en champagne krijgen. Doen we anders nooit, zegt de stewardess, maar we vonden jullie zo leuk. In Oslo wacht een arrenslee met acht edelherten. We kruipen onder de behaaglijke deken terwijl we met rinkelende belletjes de stad uit rijden. Duizenden sterren fonkelen in de nacht als we aankomen bij ons vakantiehuisje, een houten villa tegen de rand van een besneeuwd dennenbos.
In het huisje knispert het haardvuur. Uit de keuken komt een Noors theelepelvrouwtje die onze wangen warm wrijft en vraagt of we een kop Noorse worstsoep willen? Daar zeggen we geen nee tegen en we vullen onze hongerige buikjes, terwijl het vrouwtje onze koffers uitpakt. Intussen komt haar man binnen, een goedbaardige kabouter. Er blijkt een Elfjesfeest te zijn op een geheime plek in het bos. Eigenlijk mogen er alleen Noren naar toe, maar we zijn van harte uitgenodigd. Na een betoverende rit met de arrenslee, komen we aan op de geheime plek. Bij een flakkerend vreugdevuur klinken sprookjesliederen. We worden ontvangen als verloren gewaande familieleden en om middernacht worden onze kinderen gekroond tot elfjes van het jaar.
Als we de volgende ochtend ontwaken, staan er drie elanden voor ons huisje. Liefdevol kijken ze ons aan, terwijl wolkjes uit hun neuzen opstijgen. We kleden ons aan voor de skilessen. Het kinderklasje wordt zo goed begeleid door oermoeder Olga dat we allemaal goed kunnen oefenen. ’s Middags hebben we het te pakken en snowboarden we gezellig met zijn viertjes van de zwarte piste. ’s Avonds serveert het theelepelvrouwtje gebraden beer, terwijl haar man ons toefluistert dat ze drie Michelinsterren heeft geweigerd. Als de kinderen vredig slapen, krijgen mijn vrouw en ik allebei een SMS-je: mijn vrouw is toegelaten tot het fotogezelschap Magnum en de New York Times informeert of ik de dagelijkse column wil doen.
Op Kerstavond worden we uitgenodigd voor een concert in het houten kerkje boven op de berg. We zitten toevallig naast Koning Harald van Noorwegen met wie direct een band voelen. Terwijl we ons warmen aan Akevitt en chocolademelk, worden we tot tranen geroerd door een Noorse zangeres die daarna internationaal doorbreekt. Die nacht zitten mijn vrouw en ik in de buitenjacuzzi. Terwijl sneeuwvlokken geruisloos in het warme water vallen, vinden we plots een oplossing voor het conflict in het Midden Oosten. We sturen Koning Harald een SMS-je. De volgende ochtend worden we in ijlspoed met de arrenslee naar het koninklijk paleis vervoerd. Koning Harald valt ons om de hals en geeft ons spontaan de Nobelprijs voor de Vrede tegenoverstaan van de hele internationale pers.
Op Schiphol wacht Jan Peter Balkenende. Zodra we uit het vliegtuig stappen zegt hij: jongens, wat zien jullie er heerlijk bruin en uitgerust uit.”

Voor Solome

2009-08-20T17:28:00.001+02:00

Precies twintig jaar geleden verhuisde ik naar een studentenhuis in Utrecht. Als je in de keuken te lang stil stond, kwam je niet meer los van de vloer. Internationaal vermaarde biologen bezochten ons huis om de biodiversiteit in onze douche te onderzoeken. En de WC dateerde uit een tijd, ver voor de uitvinding van het WC papier. Kortom, ik was de koning te rijk.
Niet in de laatste plaats omdat ik het huis deelde met drie beeldschone meisjes. Een staalblonde uit Lelystad, zo fris dat niemand in een straal van drie kilometer om haar heen zich ooit hoefde te wassen. Een Indische uit de Achterhoek die altijd lachte, waarbij haar borsten ruig op en neer zwiepten. En Solome.
Solome kwam uit Eritrea en was wereldkampioen uitslapen. Gemiddeld ging haar kamerdeur pas om half vier open. Uit het kamertje golfde eerst een dikke zweetgeur. Een paar minuten later strompelde een verfomfaaide Solome naar buiten. Mijn god, wat was ze dan lelijk. Maar een uurtje later, na een Escheriaanse metamorfose, wandelde een vrouw door ons huis waar een dichter zijn hele oeuvre aan zou kunnen wijden.
Solome was gevlucht voor de oorlog met Ethiopie. Haar vriend, Mulugheta, had al vanaf zijn elfde jaar een kalashnikov in zijn handen. Pure horror. Met rode oortjes luisterde ik naar hun verhalen maar ik begreep er werkelijk niets van. Een puppy was ik, die ternauwernood de weg naar zijn eigen huis kon vinden, en van Marco Borsato had gelukkig nog niemand gehoord.
Zersenay Tadese komt ook uit Eritrea. Tijdens de 10.000 meter in Berlijn liep hij ronden lang voor de Ethiopische Kenenisa Bekele uit, als een impala die maar al te goed beseft dat de leeuw hem uiteindelijk zal doden. Het hoofd in de nek, de overgave in zijn ogen, wachtend op de beslissende klap.
Ik hoopte zo vurig op een overwinning van Tadese. Terwijl de Ethiopische rover nog dichter naar zijn Eritrese prooi schoof, bad ik om een wonder. Niet voor Tadese, niet voor Eritrea. Maar voor Solome, alsjeblieft, een wonder voor Solome.

Getting you there

2009-08-10T11:26:00.001+02:00

Utrecht wil vreselijk graag een wereldrecord. Met het Wereldrecordfestival (drie maal de woordwaarde) is het niet gelukt. De Ethiopische Meselech Melkamur liep een fraaie 29.53.80 maar kwam niet in de buurt van het record. Dat blijft op naam van Junxia Wang, die daar overigens een heksendieet voor volgde van schildpaddensoep, jujube-heesters en slakkenpaté. Echt, ik verzin het niet.
De Singelloop Utrecht doet een volgende poging. Voordat we de Catherijnesingel weer onder water zetten, moet in ons staotsie 10 kilometer onder de 27.01 gelopen worden. Het record is in handen van de Keniaanse Micah Kogo, een krachtige atleet met een olijk koppie. Er is veel onderzoek gedaan naar het uitzonderlijke talent van de Kenianen, maar dit lijkt mij een duidelijk geval. Micah is geboren in Burnt Forest en liep het record in Brunssum. Eerste associatie bij beide plaatsen: rennen!
Opvallend is dat de huidige wereldrecords op de 10, 15 en 21.1 kilometer allemaal in Nederland zijn gelopen. Ons gematigd zeeklimaat en de platte polders zijn natuurlijk ideaal voor snelle tijden. Maar ik denk dat de wens van de sponsor doorslaggevend was. Achter de drie wereldrecords steekt de Fortis Bank. “Ja kijk ‘ns, we willen er wel een paar ruggetjes tegenaan knallen, maar dan mot er wel een wereldrecordje uitrollen. Fortis Bank, Getting you there. Snap je wel?”
Getting you there. Niet echt de slogan voor topprestaties. Zeker in het licht van de recente geschiedenis, zie ik een egeltje voor me die een snelweg oversteekt. Links en rechts razen auto’s voorbij. Arm egeltje, hij komt er wel, maar vraag niet hoe. Ik durf niet te kijken.
Toch denk ik dat het dit keer gaat lukken met dat wereldrecord. Niet door de superioriteit van Afrikaanse atleten, niet door de oude blauwe zeeklei, en zeker niet door de hoofdsponsor. Utrecht heeft een geheim wapen. En dat is Aleid Wolfsen.
Op de site van de Singelloop kondigt onze burgemeester niet alleen aan mee te doen, maar toont ook serieuze ambitie: “Ik heb er geen enkele twijfel over dat ik niet alleen de eindstreep haal, maar ook met een klinkend persoonlijk record.” Kijk, daar heb ik een goed gevoel bij. Exit Kamiel Maase, enter Aleid Wolfsen. Vergeet niet dat Wolfsen is geboren in Kampen, dat naadloos past in het rijtje Burnt Forest en Brunssum. Bovendien, als het er echt op aankomt, vertrouw ik erop dat onze burgervader er PR-technisch een handige draai aan zal geven.
Aleid Wolfsen, getting you there!

Letterenloop

2009-06-19T19:44:00.001+02:00

Sommige dingen gaan niet lekker samen. Spinazie en drop, prikslee en Suriname, paperclip en vogelbekdier, coupe soleil en menselijkheid. Terwijl ik dit schrijf, lopen de spanningen direct hoog op. Ongebluste kalk en water: zolang je ze uit elkaar houdt, is er niets aan de hand. Maar zo zitten wij mensen niet in elkaar. Nieuwsgierigheid is onze grootste drijfveer. We houden van knoeien, experimenteren, lekker de dingetjes door elkaar husselen. Misschien ontploft het, misschien is het goud.
Hieraan moest ik denken toen ik werd uitgenodigd voor de Letterenloop. Op de website werd ik getrakteerd op een mix van hardlopen, Bloemendaal, schrijvers, schaatsbaan en kansarme kinderen in Zuid Afrika. De samenhang ontging me volledig. Minutenlang staarde ik naar een plaatje van de vorige editie: sporthater Midas Dekkers op een Solex, achterop een demonisch lachende Brigitte Kaandorp. Wat had dit te betekenen?
De wedstrijd zelf was zoals alle wedstrijden. Broekje, shirtje, schoenen aan. Iemand schiet met een pistool in de lucht en je loopt zo hard je kan tot je een grote rubbere boog ziet waar ‘finish’ opstaat. So far so good.
Maar verder was het een wonderlijke parade. Dominee Gremdaat wreef ons in dat onze oude moeder nu alleen voor het raam zat in een opvanghuis voor drugsverslaafden. Een veel kleiner dan verwachte Jan Siebelink rende eenzaam met zijn twee nerveuze hazewindhonden over de schaatsbaan. We liepen door straten met krankzinnig dure villas, zigzagden tussen monsterlijke SUV’s door. En in het tunneltje onder het spoor galmde de zingende zaag van stadsdichter Sylvia Hubers.
Maar toen begreep ik het. Was de grote organisator niet Bram Bakker? De bekende psychiater? Maar natuurlijk, wij waren getuige van een groot fantastisch experiment., Bram Bakker, een alchemist die zijn maatbeker nog eens vult met een dampend drankje, het periodiek systeem giechelend aan de kant smijt en het vuur onder het bromium nog eens opstookt.
En wat denk je? Goud! Over 352 dagen 15 uur 29 minuten en 08 seconden ben ik weer van de partij.

Strand Horst

2009-05-27T09:26:00.001+02:00

De golven krulden
blond als mijn zoon.
Mijn zeil kraaide.

Een zwaluw
nog geen zomer
hing heel even
voor eeuwig, kortom
stil naast mijn mast.

Zijn ogen flitsten.
Wij vogels.

Abbacchio alla Romana

2009-05-15T10:13:00.000+02:00

Je zou het niet zeggen, maar ik ben een Bourgondiër. Schroef dit geraamte open en je vindt een dik mannetje met glanzende wangen, pretoogjes en een royale aardbeineus. En die gezellige dikkerd vindt dat hardlopen allemaal maar zozo.
Kijk, met het lopen op zich is niets mis. De geest is fris en het hart bonkt er jolig op los. En wat dacht je van high worden zonder kater? Twintig kilometer hardlopen, douchen en dan zo stoned als een garnaal op de bank zitten. Er is niets beters. Net als bij echt ‘high’ zijn, volgt al snel de vreetkick.
Mijn gezin noemt mij de vuilnisbak. Als mijn vrouw en kinderen met volle buikjes achterover zakken, schuif ik de borden en pannen naar me toe en nuttig alle restjes. Soms trapt mijn oudste zoon op mijn voet. Als mijn mond door de pijn openspringt, gooit hij snel het laatste hapje van zijn boterham naar binnen. Een beetje hardloper heeft altijd honger. En dat is goed, want eten is de essentie van leven.
Maar dan komt het. Als je de literatuur mag geloven, behoort mijn dag te beginnen met een gepofte mierikswortel en een linksdraaiende soyashake. De lunch bestaat uit een sesamopenuboterham met wat schilvers berenklauwkaas, afgetopt met een zongedroogde winterwortel. En ’s avonds een gestoomde uitloopkipfilet en een baal griesmeelspaghetti, op smaak gebracht met een theelepeltje – doe ‘ns gek – augurkzaadolie. Mocht ik tussendoor nog trek hebben, dan kauw ik op een stronk broccoli. En natuurlijk drink ik twaalf liter gedestilleerd water per dag.
Natuurlijk ben ik voor gezond eten. Maar het gaat mis, als je eten en drinken steevast voeding en hydrateren begint te noemen. Voeding, dat is voor de hond. De Cananefaten hebben toch niet voor niets vloekend liggen prutsen met hun vuursteentjes en gammele kleioventjes om nu rauwe bleekselderij te gaan zitten knagen. Of nog erger, een PowerBar. Wie wil er nou vrijwillig een tongzoen van een koe die per ongeluk een zak Fruittellas heeft ingeslikt?
Genoeg! De smulpaap in mij pikt het niet langer. Daarom, bij wijze van protest, het recept van mijn favoriete gerecht: Abbacchio alla Romana.
Loop 25 kilometer door het glooiende Toscaanse land in een rustig tempo, met een flinke accelerazione aan het eind. Warm de oven op en ga lekker douchen. Hak 1 kg lamsbout in mooie stukken en bak ze in een grote braadslee. Beetje sale, pepe, wat takjes rosmarino, verse salvia en drie teentjes aglio. Voeg succo di limone, een glas acqua en een halve fles Vernaccia uit San Gimignano toe. Vier patate in plakjes erdoor en dan een klein uurtje in de oven. Net genoeg tijd om met je partner de rest van de Vernaccia weg te werken, capito?

Speelafspraakje

2009-05-14T10:12:00.002+02:00

De ouders wachten op het pleintje tot de school uitgaat. In een fatsoenlijk rijtje bij de zandbak, want juffrouw Ingrid houdt van orde en maakt daarbij geen onderscheid tussen grote en kleine mensen.
“Hoe zullen we het eens doen vanmiddag?”, vraagt de moeder van Alex terwijl de kinderen naar buitenstromen. Ik heb geen flauw idee waar het over gaat, maar weet dat ik dit niet moet laten blijken. Mama Knaagdier, zoals ze bij ons over de tafel gaat, kijkt me priemend aan.
“Wij doen helemaal niks vanmiddag. Wat denk je wel!”, wil ik zeggen maar dan besef ik dat het gaat om een speelafspraakje voor de kinderen. Door mijn vriendin gemaakt en vast ook met mij overlegd. Klip en klaar, volgens het boekje. Als het er evenwel op aankomt, zal ik dit tot aan de hoogste rechter ontkennen.
“Ja”, zeg ik, “hoe zullen we het eens doen?”
Intussen rukt mijn zoon met zijn volle gewicht aan mijn pink en begint te janken als een in een donker bos achtergelaten tekkel: “Ik wil niet met Alex afspreken.”
Grommend slik ik een vloek weg: “Maar dat hadden we met Alex afgesproken.”
Mama Knaagdier dribbelt ongeduldig om ons heen: “Bij ons of bij jullie?”
“Niet bij ons, niet bij ons”, kermt mijn zoon en hij zakt dramatisch door zijn knieën op de grond.
“Komt dat voor jou uit?”, vraag ik zwakjes.
“Het moet maar”, zegt Mama Knaagdier met een grauw gezicht en ze sleurt Alex achter zich aan, “Drie uur, Polkahof 26.”
Stipt om drie uur - ik ben niet helemaal gek - staan we voor het huis van Alex. In het halletje mag ik afscheid nemen. Hoewel de moeder van Alex een stuk vriendelijker uit haar kraaloogjes kijkt, is ze geenszins van plan mij in hun holletje uit te nodigen. Ik haal opgelucht adem: onze Nederlandse gastvrijheid heeft ook voordelen. “Tot strakjes!”
De middag glijdt voorbij. Net als ik weer richting Polkahof wil vertrekken, gaat de bel. Mijn vriend Ivan, een massieve Kroaat, en zijn niet minder imposante zoon Mate staan voor de deur. We besluiten mijn zoon gezamenlijk op te halen.
Als we aanbellen bij Polkahof 26, hoor ik achter de deur twee paar kleine voeten die keihard over de trap omhoog roffelen. De moeder van Alex doet open met haar dreumes op de arm en schrikt.
Ivan die ook wel weet dat hij eruit ziet als een losgeslagen huurmoordenaar, steekt voorzichtig een hand naar voren: “Gallo, iek ben Ivan”. Het helpt niet. Toch zet de moeder van Alex haar dreumes op de grond en gaat naar boven. Mijn zoon halen.
Kwijl druipt in lange draden op de grond terwijl de dreumes naar het merkwaardige gezelschap staart dat opgepropt staat in het halletje. Boven klinkt klaaglijk gejammer maar na een paar minuten dalen Alex en mijn zoon de trap af. Triomfantelijk pakt de moeder van Alex haar dreumes weer op de arm, maar dan vliegen de jongens luid gillend weer naar boven. Dat laat Mama Knaagdier niet op zich zitten en grijpt mijn zoon met haar vrije arm in de kraag. Er ontstaat een worsteling op de trap en Mama Knaagdier begint te wankelen.
“Help, help”, roept Mama Knaagdier, “dit is niet handig!”
Snel trek ik mijn zoon uit de gevaarlijke worsteling. Ik hurk om zijn schoenen aan te doen. Maar dan duikt Alex met een gewaagde zweefvlucht van de trap op mijn rug en begint me met zijn kleutervuisten te bewerken.
“Dat doet ie de laatste tijd steeds vaker”, zegt zijn mama verontschuldigend.
Ik hou mijn kaken stijf op elkaar, strik snel de veters en breng dan wonderbaarlijk kalm uit: “Nou, heel erg bedankt. Volgens mij hebben jullie een leuke middag gehad.”
Thuis gekomen, slaan Ivan en ik snel drie bier achterover terwijl de kinderen als tevreden zombies naar een Dora DVD staren.
“Mars u pizdu materinu”, bromt Ivan.
Soms zou je het wensen.

Rotterdammers

2009-04-17T11:18:00.002+02:00

18 Juni 1991: Vangelis, de monsterlijk behaarde koning van de synthesizer, zou een groots concert geven in Rotterdam, inclusief lasershow die de Maas in alle kleuren van de regenboog zou oplichten. Daar stonden we, met duizenden opgepakt op de oever. Ergens in de verte klonk een schril geluid, verder was er de bruine, voort trekkende Maas. Zegt een man naast me: “Ik ziet er geen reet van, meneer Van Geel Is, maar volgens mijn heb je ET net een goeie beurt gegeven.”
Rotterdammers houden niet van gedoe. Maar wie denkt dat ze geen oog hebben voor schoonheid en buitengewone prestaties, heeft het mis. Apetrots zijn ze op De Kunsthal, het Zomercarnaval, Festival Dunya. En juist ja, op hun eigen Rotterdam Marathon.
5 April 2009: 20.000 schaars geklede mannen en vrouwen verschijnen op de Coolsingel. Voor een blokje hardlopen dat ik iedereen met klem wil afraden. Nadat een royaal bebrilde man met een gouden microfoon hen moed heeft ingezongen, buldert een kanon en komen de lopers als een gigantische duizendpoot luid piepend in beweging. Een moment van absolute waarheid: 42.195 meters die je stuk voor stuk zelf moet afleggen, geen smoesjes.
Kijk, daar houden Rotterdammers wel van. Met tienduizenden staan ze langs het parcours. En dat niet alleen, ze klappen, ze fluiten, ze roepen. Waar je tijdens de marathon van Amsterdam je voetstappen hoort echoën door de verlaten straten, galopeer je hier als een ridder door een erehaag van juichende Rotterdammers.
Ik liep er ook, want ik ben net veertig geworden. En het heldere besef van de eigen vergankelijkheid noopt mannen zoals ik een daad te stellen. Sommigen kopen een motor, anderen trekken een rode broek aan, ik loop de marathon. Het was wel al mijn twaalfde en ondanks de helse pijn in de laatste kilometers, gooide ik na 2 uur en 58 minuten de handen in de lucht op de Coolsingel.
6 April 2009: kreunend vouw ik mijn benen onder mijn bureau en zie ik een mailtje van iemand met wie ik een stukje ben opgelopen. Nog geen dertig minuten, nauwelijks een woord gewisseld, toch schept het een band. Hij vraagt waar ik me nu op ga richten. Glazig staar ik naar de oude, ontluikende kastanje op de binnenplaats en denk aan veertigers. Door de bank genomen uitermate fantasieloze wezens, vooral de mannen. Ze haten twintigers en dertigers, de jeugd die ze hebben verloren. En dus blazen ze als wilde ganzen maar doen helemaal niets.
Dat nooit. Ik dacht meer aan veel lol maken, windsurfen en lopen natuurlijk, gewoon doorlopen. Zonder gedoe. Want ik ben een Rotterdammer.

Wandelende vrouwen

2009-03-25T07:07:00.000+01:00

Het begon zo mooi, zo prachtig. De fris ontwaakte zon toverde de Kromme Rijn in een mozaïek van gebroken spiegels. Eekhoorntjes krabbelden schichtig langs de bomen omhoog. Een haas nam een spurt waar Dwain Chambers voor zou buigen, met of zonder doping. Vredig prakten mijn Nike’s door de modder van het jaagpad. En iedereen, ik herhaal, iedereen hield zijn mond voor het groot orkest van kwetterende vogeltjes.
Toen veranderde alles. Het was alsof in stilte een startsignaal was gegeven, want plotseling verschenen overal wandelende vrouwen. Voorzien van dikke wandelschoenen, ritsbroeken, Gore-Tex jassen en rugzakken tjokvol meergranen Sultana’s, baanden ze zich wijdbeens een weg door de natuur. Sommigen in gezelschap van een man bij wie de tegenzin in rimpels op het hoofd geschreven stond, maar de meesten in paartjes van even blije als make-uploze vriendinnen.
Voor de helderheid, er is niets mis met wandelende vrouwen. Behalve dan dat veel vrouwen in een wandeling door de niets vermoedende natuur, aanleiding zien tot – o, horror! - een goed gesprek. Terwijl ik in dik tweeënhalf uur 34 kilometer afroffelde zonder ook maar een woord te reppen, ving ik wat flarden voor u op: “Nee joh, daar herken ik jou helemaal niet in”, “O, wat ontzettend heerlijk voor je, zeg” en “Daarom zoek ik nu iets met mensen”.
De wandelende vrouw, ze is vroeg opgestaan en heeft zich niet voor niets in een zweterig overlevingspak van Beversport gehesen. Ze eist haar recht en niets zal haar weerhouden van haar missie. Terwijl mijn aerodynamische lichaam eigenlijk louter ruimte in de hoogte inneemt, moest ik meermalen van het pad af. Ruim baan voor een goed gesprek.
Stel, je bent een narcis. Het is maart en dus pers je met een geweldige krachtinspanning je hoofdje uit de stugge klei. Daar ben je dan, onwennig wiebel je in de koude voorjaarsbries. En het eerste wat je hoort is: “Hij weet gewoon zelf niet goed wat hij wil.”
Ik spreek dan ook namens de eekhoorn, de haas, eigenlijk zo’n beetje de natuur in het algemeen en de narcis in het bijzonder, als ik zeg: wandelende vrouwen, doe toch eens de snaveltjes toe en luister naar de vogels, de geile donders.

Snor

2009-03-16T13:19:00.002+01:00

Bzzzzz...
Achter me zit een vrouw haar snor te scheren.
“Kan je het een beetje zien?”
“Eh…”
“Je ziet er uit als een intelligente jongen”, zegt ze zonder op te kijken, “We doen het voor jullie. Voor jou, dushi. Ook van onder.”
Bzzzt, bzt. Het scheerapparaatje komt schokkend tot stilstand.
“Konjo, hij is op. Ik was nog niet klaar.”
Inderdaad, er is nog wat snor over.
“Dat is niet best”, zeg ik. Ze neemt me lui in haar op.
“Je zal wel denken. Wat is dat voor een plat wijf?”
Ik denk aan mijn overbuurvrouw. Die is plat. Deze vrouw niet, ze heeft borsten om je tussen te verstoppen.
“Kom eens bij me zitten?”
“Ik weet niet.”
“Bin aki, praten we over poëzie.” In haar neus fonkelt een diamant. Vooruit, ik ga naast haar zitten.
“Poëzie?”
Zachtjes fluistert ze in mijn oor: “Ik houd niet van diamanten maar van licht. Het licht dat breekt, het licht van ver, verder dan de zon. Zonder licht geen leven. Dit is het licht van de dood. Diamonds are forever.”
Dan lacht ze luid. Het snorretje danst op haar bovenlip. Ik denk terug aan een vrouw in een Servisch busstation. Die leek op Frank Zappa.
“Hou je niet van geschoren vrouwen?”, vraagt ze.
“Toch wel, tamelijk veel eigenlijk.”
“Mooi zo”, ze houdt haar hand vlak bij mijn weekendbaardje. Ik voel de warmte en ruik een vleugje donkerzoete kokos.
“Zonder haren kun je je niet scheren.”
“Van wie was dat gedicht?”, vraag ik.
“Je wilt met me naar bed.”
“Dat weet ik niet” Ik vraag me af of het snorretje me afstoot of opwindt.
“Ga je mee?”, fluistert ze terwijl ze haar borsten zachtjes tegen mijn arm drukt.
Vrijen in een bad van kokosmelk, hevig, uitgeput en dan slapen.
Intussen is de trein gestopt en de mensen schuifelen naar de uitgang. Ze loopt doelmatig, ik hobbel achter haar aan over het perron. Voor het station staat een donkerblauwe Volvo. De chauffeur stapt uit, opent de portier en de vrouw stapt direct in. Met een elegante klik valt de deur dicht en het raam rolt omlaag. Het snorretje, het staart met hevig aan, terwijl de Volvo geruisloos in beweging komt.
En dan zie ik het. “Toeval, gewoon toeval”, mompel ik, “Charlie Chaplin had er ook zo één.”

Overwinningen

2009-03-16T13:18:00.000+01:00

Terwijl ik wiebel op het ene uitgeputte been om een sok om het andere te binden, zwiept de WC-deur tegen mijn hoofd en vraagt een man in een smetteloos wit, doorschijnend onderbroekje: “Is dat jouw handdoek?” Ik zet mijn bril op en direct weer af. Met al die dampende lijven zouden je blote ogen nog beslaan. Jazeker, de banaangele herinneringshanddoek van Groet-uit-Schoorl bevindt zich in mijn vierkante meter van de kleedkamer.

In de bus naar Alkmaar doe ik met half gesloten ogen de dertig kilometer nog eens over: duinen met poedersuiker, paden van nat pleisterwerk, scherven ijs glinsterend in de magistraal stralende zon. 2:03, ik ben goed op weg naar de marathon. Dan tingelt mijn mobiel en het stemmetje van mijn zoon kraait in mijn oor: “Heb je nog wat gewonnen, papa?”

Mijn zoon heeft een klein museum aangelegd van al mijn overwinningen. Naast een onontwarbare kluwen van medailles, bevat het ondermeer een kabaalrode armband van de Human Race, een kubus met memoblaadjes van AV Atverni, een Dam tot Damloop koektrommel, diverse (lekke) bidons, hoofdbanden met huiveringwekkende sponsorlogo’s, een Runnersworld polsband met handig sleutelvakje, blauwe Unicef veters, lubberende enkelsokjes uit Leiderdorp en voor een heel leven voldoende proefzakjes Biofreeze. Mijn zoon waakt erover als een draak over zijn schat.

Zelf slaap ik al ruim tien jaar elke nacht in een van de t-shirts die ik bij de grote wedstrijden kreeg. Het eerste dat mijn vriendin ’s ochtends leest, terwijl ze strompelt van het warme dekbed naar de koude douchetegels: Boston Marathon, Mission Accomplished. Wat zou dat met de geest doen? Het mag dan ook geen toeval heten dat ik al verscheidene keren een pyjama voor mijn verjaardag cadeau heb gekregen.

Natuurlijk, het zou allemaal beter zijn als we het geld voor al deze zin- en smakeloze prullaria overmaakten naar de kinderen in Afrika. De Dam tot Damloop telt ruim 60.000 deelnemers, een medaille kost pakweg 0,25 euro: dat is 15.000 euro voor Marco Borsato & Co.

Maar ik zeg: neen. Hoewel mijn hart bloedt voor Afrika, is deze tamelijk klein uitgevallen Groet-uit-Schoorl handdoek van mij. Die heb ik bij elkaar gelopen. Hiervoor heb ik gezweet, gebloed, gestreden: voor mij en mijn nageslacht. Ik wil zoveel proefzakjes Biofreeze dat ik er een verkrampte olifant in kan baden. Meer t-shirts die ook dienst doen als trekkerstent. En er zijn nog zoveel nieuwe, creatieve dingen te bedenken: hardloopmuts met zwaailicht, navelpiercing van de Halve van Egmond? Ja, graag.

Inmiddels bestel ik in de restauratie van station Alkmaar een vanillemuffin en een kop thee. De muffin is heerlijk maar de thee smaakt naar bedorven yak-boter. Uit mijn reusachtige Vrij Nederland tas vis ik een krap zittend petje van de Sylvester Cross, onderdruk een kreun en beweeg mijn stijve benen naar perron 4.

Gek

2009-02-11T13:33:00.001+01:00

Een bakje gehakt dat je maanden geleden op de uiterste houdbaarheidsdatum invroor, een vergeten bodempje babi pangang, wat losse plakken bladerdeeg gehuld in een dikke mantel van druipend ijs. Het bos stinkt als een ontdooiend diepvriesvak. Rottende bladeren bevrijden zich uit hun koele verstijving en toveren een geurenpallet tevoorschijn dat alle hoop op onsterfelijkheid voorgoed wegneemt.
Terwijl mijn voeten glibberen door de bruine drab die op de half ontdooide grond ligt, denk ik aan Kamiel Maase. We lijken op elkaar: te lang, te dun, te aardig. Maar afgelopen zondag stopte hij zijn hardloopcarrière, terwijl ik juist opnieuw begon. Op 5 april moet er gelopen worden, ruim 42 kilometer. Kamiel is drie jaar jonger dan ik. Dus waarom ik de komende weken mijn lichaam ga afranselen tot een perpetuum mobile, terwijl meneer Maase voor het eerst in zijn leven dronken mag worden, is ook voor mij een van de grote mysteries des levens.
Voorlopig heb ik er zin in. Zoals het een marathonloper betaamt, train ik zo langzaam als ik kan. Plotseling rent er een roodbruine muts over het pad. Ik knijp mijn ontbrilde ogen samen. Het is een eekhoorn. Hij/zij kijkt me verdwaasd aan. “Terug naar je bed, sukkel.”, roep ik, “Het is nog lang geen lente!”
Verderop ijsbeert een man driftig heen en weer op een grasveldje aan de Kromme Rijn. Zijn lange, grijze krullen wapperen in de wind. Zijn ogen jagen woest om zich heen. Zo te zien heeft deze geheime zoon van Theo van Gogh en Jan Wolkers minder talent dan zijn vaders, want het notitieblokje dat hij in de aanslag houdt, is akelig leeg.
Het begint te regenen en de wind zet op. Ik heb het kouder dan vorige week, toen ik met min tien ’s avonds in mijn maillotje de deur uitstapte. Bij Fort Rhijnauwen steekt een pezig baasje in een verschoten Adidas trainingspak de weg over. Voetje voor voetje meet hij de breedte van de weg. Als ik passeer, kijkt hij me aan. Professor Zonnebloem.
Met een grote boog keer ik huiswaarts. Op de Koningsweg passeer ik de Bezemmajoor. Hij woont bij ons in de buurt. Gekleed in een groene Parkajas marcheert hij een paar keer per week door Amelisweerd. Hij heeft een keurig getrimde snor, gemillimeterde haren en kijkt daadkrachtig uit zijn grijze ogen. Zijn bezem steekt als een lans boven zijn hoofd uit.
Dan komt er een jongen naast me fietsen. Hij is van Natuur en Milieu. Of ik een petitie wil tekenen want de overheid wil een snelweg aanleggen: van de A12 bij Fort Vechten, over de Kromme Rijn, dwars door Amelisweerd, Rhijnauwen, via Landgoed Oostbroek naar de A28. Hoe kom je erop, vraag ik me af.
“Iemand nog een ideetje tegen de files?” Het blijft angstvallig stil. Dan piept een blozende stagiaire: “Minder auto’s?” Haha, het gezelschap ligt krom. “Maar de olie is toch bijna op? En klimaatverandering...” “Hou op, hou op! Ik plas nog in mijn broek. Snelwegje dan maar?” “Prima”, brullen de ambtenaren in koor. Die avond: “Hoi schat, hoe was het op je werk?” “O niks. We hebben zo gelachen om onze nieuwe stagiaire. We gaan trouwens een snelweg aanleggen door Amelisweerd. Wat eten we?”
Gek!

Free 9.0

2008-12-28T07:29:00.001+01:00

Wanneer mijn collega’s in een lange rij staan te dubben tussen saladebar en gehaktstaaf, sluip ik met een plastic tasje naar de kelder. Vrijwel niemand weet dat we een riante kleedruimte met douche hebben. Toch heeft iemand het allemaal met veel liefde aangelegd. Het doorschijnende douchegordijn met oceaanbeestjes in primaire kleuren ontroert me nog het meest. Aangezien ik nooit iemand tegenkom, ga ik er vanuit dat het allemaal speciaal voor mij is.
Snel kleed ik me om en dan dribbel ik stilletjes via ons fietsenhok naar buiten. Eenmaal op de Mauritskade waar auto’s ronkend voor het stoplicht staan, slaat mijn hart jubelend over. Hoewel het CAO-technisch gezien mijn rechtmatige lunchpauze is, voel ik me elke keer weer een spijbelende tiener.
Ik neem meestal dezelfde route, via het Vredespaleis door de Scheveningse Bosjes richting Scheveningen. Een tamelijk vieze naam, Scheveningse Bosjes: ik ga er vanzelf harder door lopen. Toch is het op een zomerse dag een opgewekt krioelen van gillende kinderen, loslopende hondjes en idem zakenlieden. Vandaag is het stil. De bomen staren me na als druipende skeletten, de lucht is vaalblauw met plukjes wolkengrijs.
In Scheveningen passeer ik een katholieke kerk, Sint Antonius Abt. Misschien komt het door het tijdstip, maar er is altijd een begrafenis aan de gang. Ik ga zo ver mogelijk aan de andere zijde van de weg lopen en probeer onzichtbaar te zijn. Het is een beetje zoals wanneer ik iemand in een rolstoel inhaal: mijn lichaam beweegt volledig naar mijn wil en ik voel me beschamend levend.
Als ik van de boulevard op het strand spring en de Noordzee zich voor me uitstrekt, is het gevoel van vrijheid optimaal. Ik houd onbeschrijflijk veel van de zee. Grinnikend denk ik aan mijn collega’s die nu een schriel plakje kaas uit een hermetisch gesloten cellofaan proberen te peuteren. Het is slechts een paar graden boven nul, maar drie golfsurfers deinen in de branding. Ook al ben ik geen golfsurfer - wel windsurfer overigens -, dit zijn mijn broeders en zusters. Ze grijpen het leven in volle glorie aan.
Mijn Nike Free 3.0 tekenen een lint van wafels in het natte zand. Twee weken geleden kocht ik deze wonderpantoffels in Hong Kong. Ik was er voor werk en sprak met mijn lokale collega’s over ons werk in China, het gevecht tegen armoede, voor mensenrechten. Terwijl de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens vandaag 60 jaar bestaat, zal ik niet snel de angst in hun ogen vergeten om zich werkelijk uit te spreken.
En zo daalt er hier langs de vloedlijn zowaar een Kerstgedachte over me neer. Een beetje pathetisch is het wel. Voor volgend jaar beloof ik u onbekommerde hardloophumor - hebben we het al over sportbeha’s gehad? - maar voor nu: Free 9.0!

de ziel van Hong Kong

2008-11-24T15:07:00.000+01:00

Lintloop

2008-11-22T14:42:00.001+01:00

Daar staan we. Een kluitje bibberende hardlopers onder een knaloranje plastic boog van de Rabobank. Alsof die ons kan beschermen tegen de wind. De wind die door mijn d-d-d-dunne shirtje waait. De wind die me van mijn tijd gaat houden. Terwijl donkere wolken in slierten door het zwerk jakkeren, blijft de speaker opbeurende woorden braken. Blij en koppig, op het naïeve af, zoals Wouter Bos in een mondiale kredietcrisis.
O treurnis, er is geen startschot op deze gure zondagmorgen in Leidse Rijn. Dan tellen we zelf maar af. Drie, twee, een: daar gaan we. Links en rechts spuiten mannen voorbij die gisteravond geen sex hebben gehad. Kalm aan, Veer, die pakken we zo wel terug. Het gaat heerlijk zo met de waarschuwingen voor de scheepvaart in de rug.
Tweehonderd meter later loop ik op de vierde plek. We lopen over een fietspad door een kale, zompige polder met her en der een schriel boompje. Dan draaien we tegen de wind in. Hallo, koude muur! Ik loop snel het gat dicht met nummertje drie en kruip hijgend achter zijn tamelijk brede rug. “K-kouhh!”, roep ik. “Wrrst”, beaamt nummertje drie.
Nog geen kilometer later neem ik met enorme tegenzin over. Nummertje drie, nu vier, gaat me te langzaam maar één en twee lopen net te ver weg. Dan maar alleen. Tien kilometer wedstrijd lopen is een kunst op zich. Ik ben er niet heel ervaren in. Ooit liep ik op koers voor 34 minuten maar bij kilometer negen werd ik de verkeerde kant opgestuurd door een slaperige vrijwilliger. Na afloop heeft de EHBO mijn rechter Asics Kayano uit zijn mond moeten verwijderen.
Vandaag kan ik het tempo redelijk hoog houden. Alleen die wind. Tranen biggelen over mijn gevoelloze wangen als ik weer onder de oranje boog doorloop. Nog twee rondjes. “Mooie tussentijden, mannen!”, brult de speaker hysterisch, alsof we op een wereldrecordschema zitten.
Als ik voor de tweede keer tegen de wind indraai, zie ik dat nummertje twee begint terug te zakken. Mooi, die gaan we pakken. Langzaam kruip ik naar hem toe. Als het gat nog maar tien meter is, hou ik even in om op adem te komen. En dan, erop en erover, zo hard als ik kan. “Pik aan”, roep ik triomfantelijk.
O nee, daar zijn de laatste deelnemers al. Zigzaggend tussen vrouwen waarvan ik me verwonderd afvraag hoe ze ooit in die tights zijn gekomen, verdwijnt het echte wedstrijdgevoel. Maar daar zijn mijn zoons, precies als ik ze nodig heb. “Hup papa!”, gillen ze luid. Ik sla mijn lange staken nog eens flink uit voor de laatste kilometer.
In 37.15 dender ik voor de laatste keer onder de oranje boog door. De speaker krijgt een lichte attack. Mannen en vrouwen in jasjes van het hetzelfde oranje als de boog, drentelen om me heen. Kenenisa van der Veer is binnen. Ik krijg een bekertje ijskoud water. Dan spot ik de winnaar. “Gfleciterd”, pers ik uit mijn door kou verstijfde mond en biedt hem een mager handje. “Dankje”, zegt hij. Aan zijn wang hangt een lange, groene fluim.

Diamanten

2008-11-11T13:10:00.003+01:00

Ik hou niet
van diamanten
maar van licht.
Het licht dat breekt,
het licht van ver,
verder dan de zon.
Zonder licht geen leven.
Dit is het licht
van de dood.
Diamonds are forever.

Dam tot Dam

2008-09-26T08:29:00.001+02:00

Ik haat de Dam tot Damloop. Zo, dat lucht op. Nu nog waarom. Dat laat zich samenvatten in een getal: 1.00.02. Het diepe leed dat hierachter schuilt, hoef ik - denk ik - niet toe te lichten. In gedachten zie ik uw oogleden zwellen. Zoute tranen biggelen langs uw inmiddels snotterige neus. Hier een zakdoekje, toet, met dank voor uw medeleven.
Het begint elk jaar weer, als de inschrijving in het voorjaar wordt geopend. Een vroege vlinder ontpopt zich en spreidt haar kleurige, maar o zo kwetsbare vleugeltjes. In mijn agenda blader ik vanaf de derde zondag in september een week of tien terug. Dromen van de geplande luilekkervakantie in Griekenland veranderen in visioenen van een trainingskamp waarvan de oude Spartanen zouden gruwen. Als een aangeklede antilope zal ik aan de Prins Hendrikkade verschijnen, om met een Zenboeddhistische glimlach op het gezicht over het parkoers te zweven. Onder het uur natuurlijk, ruim.
De weken vorderen en de sociale druk wordt hoger. Ik werk al jaren bij bedrijven die iets met de Dam tot Damloop hebben: business team, sponsorplan of anderszins. Langzaam verander ik van collega tot hardlooppraatpaal. Hoe is het met trainen? Heb je nog tips? Wil je team captain worden? Inmiddels bleek Griekenland toch wel heet en moest ik zondag naar de verjaardag van mijn nichtje, maandag naar de ouderavond, dinsdag... ’s Nachts droom ik van een klok die in de IJtunnel de Sirtaki danst met een moddervette secretaresse van het werk. Griezelig.
Ik train wat ik kan en dat is niet weinig. Sterker nog, voor een gemiddelde mens zou een weekje met me meelopen een aansluitend weekje intensive care betekenen. Maar de twijfel blijft.
En dan is het zover, elk jaar weer. Het startschot, de speakers, het piepen van de Championchips, daveren over het plaveisel. De eerste kilometers gaan soepel, de eerste kilometers gaan altijd soepel, maar dan zakt er stroop in mijn benen. Ik liep de 10 Engelse Mijl ooit in 57 minuten. Dat was nota bene tijdens een halve marathon. Maar de Dam tot Damloop, hemeltje lief, ik haat de Dam tot Damloop.
Ook dit jaar voltrekt het ritueel zich. Zelfs mijn lunchpauzes heb ik gebruikt voor extra trainingen. Terwijl ik onder de bedrijfsdouche mijn gemillimeterde haren inwrijf met de Zwitsal Shampoo van mijn collega’s, zucht ik nog eens diep. Nog een paar dagen en dan is het gelukkig weer voorbij. Een troost: babyshampoo, prikt niet in de oogjes.

The Godfather

2008-09-26T08:28:00.001+02:00

Het einde van een zomerdag aan de Zeeuwse kust: kinderen vangen en met een ijsje naar de auto lokken. “Hoe heet het hier eigenlijk, papa?”, vraagt mijn zoon. “De Lage Duintjes”, hijg ik terwijl ik met mijn volle gewicht de kinderwagen naar boven duw. “Ik vind ze anders hoog genoeg”, bromt een man naast me in vergelijkbare omstandigheden. We lachen als pakezels met kiespijn. Bij de auto klop ik een paar kilo zand uit mijn gezin, wip de jongens in hun stoeltjes en zwaai uitbundig. Lopen maar.
Het fietspad van Oostkapelle naar Breezand voert door het lommerrijke Oranjebos. Schaduw is welkom want het is nog altijd heet. Ik voer net het tempo op als er plotseling twee, drie kinderen vrolijk gillend oversteken. Even inhouden. Een goeiige man met grijze haren hobbelt er achteraan. “Jongens, kijken jullie een beetje uit”, roept hij met een nasale stem terwijl hij even keurend naar mijn hardloopbenen kijkt. Dan gaat er een schok door me heen. Die haren, dat brilletje, die stem. Het is The Godfather! Josephus Maria Melchior, beter bekend als Jos Hermens!
Ik aarzel. Zal ik hem aanspreken? We hebben elkaar een keer gesproken. Maar The Godfather van het hardlopen zet nu zelf een klein drafje in om de kinderen bij te benen. De overige 12 kilometer naar ons huisje aan het Veerse Meer loop ik mooier dan ooit. Je weet nooit wie hier uit de bosjes stapt. Intussen slaat de twijfel toe: zou het hem echt geweest zijn, moet hij niet allang in Beijing zijn?
Thuis bekijk ik zijn Wiki. Ik had me nooit gerealiseerd dat Jos Hermens zelf een groot atleet was. Jarenlang bezat hij het werelduurrecord en het wereldrecord op 20.000 meter. Dan Google ik wat foto’s. De eerste is meteen de leukste: zwart/wit, met lange wuivende haren, Balkansnor en een bril met zelfkleurende glazen. De jonge Jos is zo mager dat je zijn ribben kunt tellen. Hm, een beetje zoals bij mij eigenlijk. Ik zoek verder en vind op Youtube een recent filmpje: ja hoor, het was hem, heel waarschijnlijk.
Vandaag zag ik de Olympische finale van de 10.000 meter heren. Mijn hart slaat nog over van de finish met Kenenisa, Sileshi en Haile. Ongelooflijk, Jos Hermens begeleidt ze allemaal. Ik stel me voor hoe The Godfather ooit voor hen uit de Ethiopische bosjes stapte. Dat zal wel even schrikken zijn geweest. Zeker voor Haile, want toen zat die Balkansnor er nog aan. Help!

Work No. 850

2008-09-26T08:27:00.001+02:00

Al had Federer hem met bal en al van het Centre Court geslagen, Nadal was winnaar. Niet alleen van Wimbledon, maar van zo veel meer. De commentatoren vergeleken hem met Rocky, maar ik zag Tarzan, de ultieme jager met glanzende spieren, lange haren en een oerkreet bij elke slag.
Als een panter klom hij op het scorebord, omarmde zijn familie – geen vriendin! - en groette laconiek de Royal Family, die voor even was onttroond door deze magistrale koning van de jungle. Toen gleed de camera over de Tarzan van toen, Björn Borg. En ik kon niet anders dan denken aan al die onderbroekjes met zijn naam erop, die tijdens deze finale wel niet zijn verschoond.
Toen ik de volgende dag door het bos liep, dacht ik terug aan de oeroverwinning van Nadal. Merkwaardig eigenlijk dat Tarzan vandaag de dag tennis speelt. Voetbal of rugby had ik begrepen. Korfbal zelfs nog wel, want korfbal is oorlog en gemengd douchen na afloop. Maar tennis? Ik wil niet chauvinistisch doen, maar Tarzan had hardloper moeten zijn.
Ultraloper en bioloog Bernd Heinrich beschrijft in zijn boek “Why we run” hoe de mens in de oertijd net zolang achter antilopen bleef aanhobbelen tot de op zich veel snellere dieren uitgeput ter aarde stortten. Met andere woorden, Tarzan was een langeafstandloper. Toegegeven, ik zie Haile na een marathon nog niet zo gauw op het scoreboard klimmen en over het algemeen houden we de onderbroekjes op de atletiektribune redelijk droog. Ach, eerlijk gezegd schrijf ik dit ook alleen maar uit stinkende jaloezie.
Toch gloort er hoop voor de magere Tarzan. De komende vier maanden zal er elke dertig seconden een hardloper sprinten door het Londense Tate Museum. Het gaat om een kunstproject van Martin Creed. Work No. 850 presenteert de schoonheid van menselijke beweging in zijn puurste vorm.
Creed: ‘Hardlopen is het tegenovergestelde van stilstaan. Als je de dood ziet als volledig stilstaan en beweging als een teken van leven, dan is de snelst mogelijke beweging het ultieme teken van leven. Daarom is hardlopen het tegenovergestelde van de dood: het is een voorbeeld van levendigheid.’
Tja, dat zet al ons gezwoeg in een heel ander perspectief. Ik heb me direct bij Tate gemeld als loper. Hopelijk lukt het, hardlopen door een van de beroemdste musea ter wereld, vereerd worden als het ultieme teken van leven. Een beetje zoals Nadal, een klein beetje dan.

The Larry Kessler Run

2008-09-26T08:25:00.002+02:00

Er zijn niet veel Amerikaanse steden waar ik voluit durf adem te halen. In Boston wel. Er zijn bovendien huizen die ouder zijn dan honderd jaar. Aan de kade kun je een pint pakken en over een naar zeewier ruikende oceaan turen, zonder eerst een lening te moeten afsluiten. En in het vijvertje van de Boston Common, een park met krullende lanen en machtige platanen, kun je rondvaren in een twee meter hoge plastic zwaan. Prettige stad. Zo on-Amerikaans, het lijkt wel Europa.
Wat ook goed gaat in Boston, is hardlopen. Natuurlijk, tijdens de Boston Marathon. Door de strenge kwalificatie-eisen (mannen 3.10, vrouwen 3.40) ’s werelds grootste en merkwaardigste kluwen van razendsnelle, in hardloopkleren gehesen soepkippen. Maar er is meer dan de marathon. Rond de fonkelende rivier de Charles worden heel wat rondjes afgelegd. Het gemiddelde tempo ligt hoog want hier lopen de Mueslirepen. Amerikanen heb je namelijk in twee uitvoeringen: Dunkin Donuts en Mueslirepen. Er lijkt geen middenweg, hoewel vreemd genoeg iedereen hardloopschoenen draagt.
Ik moest ook een rondje. Via coolrunning.com had ik thuis een wedstrijdje uitgevogeld: The Larry Kessler Run, 5 kilometer om de rivier, tevens liefdadigheid voor het Aids Action Committee. Met 25 dollar en mijn key card in mijn broekje verliet ik het hotel. Langzaam want het was heet en ik voelde me wiebelig door de jetlag. Mijn voetstappen kaatsten tussen de chique huizen op Beacon Hill. Na tien minuten kwam ik bij de Hatch Memorial Shell, een elegante muziekkoepel aan de Charles. Ik schreef me in en mocht meteen door naar de start.
Larry Kessler himself schoot ons weg. Gewillig liet ik me in een groepje vlak achter de kop zakken. Achter ons trok een kleurig lint over Mass Avenue naar MIT, het mekka van de nerds. Voor de eerste mijl pakte ik met verkneukelend genoegen een groepje opgeschoten pubers terug dat te overmoedig was gestart. Daarna liep ik alleen. Moeizaam, want de hitte en vermoeidheid hingen als een sluier over mijn hoofd.
Gelukkig is 5 kilometer niet veel. Ik finishte als achtste in 18.36. Geen tijd om over naar huis te Skypen, maar ik was tevreden en genietend van een flesje bronwater liep ik op Mister Larry Kessler af en stelde mezelf voor. Terwijl hij me vertelde dat hij de Founding Director van het Aids Action Committee was, schoot een fotograaf een kiekje van ons.
Een hilarisch aandenken: Dunkin Donut Larry en Mueslireep Tim.

Spiritualiteit

2008-09-26T08:24:00.000+02:00

“Zo jongens, morgen is het Pinksteren”, zeg ik. Tibor, vier jaar, stuitert van de bank van het lachen: “Pinksteren? Dat is toch geen woord. Nee, dat kan zo niet. We noemen het Snokkie!” Ik weet even niets verstandigs en trek snel mijn Adidas Supernova Control aan.
Even later duw ik de jongens in de fietskar voor me uit. We gaan groente kopen bij De Aardvlo, een biologische tuin middenin Amelisweerd, ons bos, mijn loopparadijs. Na de intense fartlek van gisteren doe ik het rustig aan. Lekker weggezakt in gedachten. Hete lucht dwarrelt op uit het asfalt. Ik denk aan Snokkie. “Op hun hoofden vertoonden zich tongen als van vuur, die zich verdeelden, en het zette zich op ieder van hen.” Dat moet ook een warm weekend geweest zijn.
Als de kinderen ’s avonds lief liggen te snurken, komt mijn vriendin thuis. Ze heeft een dag doorgebracht bij de Tibetaanse Lama Lobsang. Ik onderdruk een flauw grapje over Chinese thee die naar Hema-worst smaakt, want ze ziet er zo blij uit. Het was niks zweverigs, ze hadden zelfs gedanst op hippe muziek. Ik had His Holy Lama-ness vast leuk gevonden, want Lobsang zei: spiritualiteit is fysiek.
Als ik daarna naar een feestje in Amsterdam rijd, galmt de zin van Lobsang door mijn hoofd. En Bob Marley natuurlijk, want die hoort nou eenmaal bij het warme weer. Ik passeer de Rembrandt-toren. “29!”, schokt het vreugdevol door mijn lichaam. Kilometer 29 van de Amsterdam Marathon. Lobsang heeft gelijk.
De rest van het Snokkie-weekend besteden we grotendeels aan de oever van de Lek. Bootjes tuffen loom door de glinsterende rivier. Kinderen graven kanalen in de stinkende modder. Uit het water klinken hoge pretgilletjes. We zitten, doen niets en zijn uitermate tevreden. Tevreden met niets.
Wanneer de zon achter de ruisende populieren zakt en in vlekken op mijn buik danst, is het tijd om naar huis te gaan. Ik sjouw het gezin de auto in en zwaai uitbundig. Dan ben ik weg. De dijk voert naar de zon en al gauw brandt de Heilige Geest op mijn hoofd. Opgeschoten jongens gooien water uit hun verlaagde Opel Astra in mijn gezicht. “Verkoeling!”, brullen ze lacherig en geven gas. Het water druipt langs mijn zonnebril maar het raakt me niet. De Supernova’s tikken op het asfalt. Er is mijn adem. Meer niet.

You can never hold back spring

2008-06-18T11:16:00.002+02:00

In een woud waar de zon nimmer de bodem raakt, doolt de stem van Tom Waits tussen verweerde reuzenpoliepen. In de verte zuchten wat blazers met een kater voor het leven. Zo pijnlijk, zo eenzaam. Aan optimisme nochtans geen gebrek. You can never hold back spring. Optimistischer krijg je ze niet van Tom Waits. Ter zijner tijd laat ik me met deze zin blijmoedig in het graf zakken.
Maar nu nog niet. De lente heeft me voor de negenendertigste keer overrompeld met haar volmaakte weelde en lust. We zijn bevrijd uit onze wintergrauwe cocons, spreiden onze vleugels en tonen onze kleuren. Je zou zomaar verliefd worden. En nu de zomer intreedt, zal de hitte alleen maar toenemen. Het brandt in onze hoofden, het brandt in onze harten. Voor mij geen kleurig herfstbos of winterse taferelen. Te koud, te donker. Niet sexy.
Over niet sexy gesproken, onze TV wordt overwoekerd met fashionprogramma’s. Net5 steekt de kroon met Passion for Fashion, Model in 1 Dag en Make Me a Model. Geraamtes in lappen uit de PC Hooftstraat helpen arme sulletjes ‘de juiste accenten aan te brengen waardoor je sterke punten beter uitkomen en zwaktes juist sterke punten worden’. Het resultaat is verbluffend. De deuren gaan open, de rook trekt op, de familie begint te snotteren en daar stappen volstrekt dezelfde sulletjes naar voren, nu gehuld in de bekende lappen uit de PC Hooftstraat. Helemaal top, gillen de geraamtes.
Nee. Sexy zit in het onverwachte. Een witte zomerjurk langs het voetbalveld. Uitrekken tijdens een vergadering. Zingend op een herenfiets. Je bord schoonlikken in een restaurant. Haren uit de staart en los schudden. Slaperig de telefoon opnemen. Als heteroman zie ik vrouwen maar mannenliefhebbers hebben dit lijstje vast zo aangevuld.
Sexy is geen kwestie van accenten aanbrengen. Hoewel. Terwijl de regen gisteravond onze tuin boende, liet ik Tom Waits in de CD-speler glijden. Mijn vriendin zat op de bank, verzwolgen in haar boek. You can never hold back spring.
Ze zong mee. Zo laag, zo hees, zo Tom Waits mogelijk. Spontaan brak de zon door. Heel sexy.

Respect

2008-05-20T09:27:00.000+02:00

In de stoptrein van Zandvoort naar Amsterdam staat een man in zijn onderbroek. Een hippe Björn Borg onderbroek met een riante zweetstreep over de bilnaad, om over het kruis nog maar te zwijgen. Zijn vriendin overhandigt hem een handdoekje. Haar geblondeerde haar is bezweken door de regen en plakt op haar hoofd. Haar ogen snakken naar hete thee of iets sterkers, lekker onder een dekentje op de bank. Maar ze geeft geen krimp. Fanatiek wrijft de man het handdoekje over zijn lichaam. Een fors exemplaar, type walrus. Na een dappere doch zinloze strijd verdwijnt het handdoekje in een grote sporttas. Zwijgend geeft de vriendin een spuitbusje aan de man. Hij steekt zijn arm omhoog en laat een sissende wolk Axe over zijn druipende okselhaartjes stromen. Ik kijk gespannen naar zijn vriendin en een oude vrouw wachtend bij het toiletje. Nee, het Axe-effect blijft uit.
Wat is eigenlijk leuk aan een hardloopwedstrijd? Het begint met mijn vriendin informeren. “Leuk!”, zegt ze. “Kan ik weer voor de kinderen opdraaien, lul”, zie ik haar denken. Dan train ik me nog een paar weken de tyfustering. En op een gure zondagmorgen zit ik slaapdronken in de trein tussen mannen en vrouwen in onthullende maillots en jasjes met motieven waar een weekje isoleercel op zou moeten staan.
In Zandvoort waait het windkracht 6 en dragen donkere wolken water naar de zee. Tijdens het inlopen beginnen mijn Asics Racers al te soppen. Het circuit van Zandvoort ligt er kneuterig bij. Op televisie lijkt alles groots. In de werkelijkheid doet de rondweg in Lunetten niet onder voor dit beroemde parcours en lijkt de tribune het resultaat van een dagje teambuilding van Balkenende-4. Toch heb ik goede zin. En ik niet alleen. Duizenden lopers trippelen opgewonden door de plassen, op zoek naar kledinginname, toilet of startvak. Als ik een laatste opwarmsprintje trek tussen de toppers, wil ik weg. Lopen, hardlopen. Voluit. Tot op de bodem.
Dat lukt goed. Schuine bochten in het circuit, tegenwind op het strand, hobbelige keien in het centrum: het 12 kilometer lange parcours is zwaar. Ik finish in 46 minuten, tegelijk met derde vrouw en dreamteamlid Inge.
Ik weet niet wat leuk is aan een hardloopwedstrijd, maar ik voel me formidabel. Het heeft vast iets te maken met de oermens in me, zoiets als de Hulk in Dr. David Bruce Banner. Dat is overigens psychologie van steeds kouder wordende grond. Wind en regen geselen de supporters. Vrouwen met druppels aan hun neus duwen kinderwagens met beslagen regenkappen rond. Ik was ooit een keer supporter. Sindsdien weet ik dat aanmoedigen zwaarder is dan meedoen. Wat kun je daar moe van worden, zeg.
De man in de trein heeft inmiddels een broek aangetrokken. Ik wil hem namens de hele coupé bedanken. Hij hangt een beetje over zijn vriendin en doet uitgebreid verslag. Zij knikt zo monter mogelijk. Echt, ze doet haar best.
Chocola, wijn, Pringles, dekentje, Oprah Winfrey: ik wens het haar allemaal toe. Ze heeft het verdiend. Respect.

Daffodil

2008-05-09T13:32:00.002+02:00

Kwart over zeven, de wekker zoemt. Mijn hoofd voelt alsof er een olifant op heeft gezeten. Kreunend stommel ik naar de badkamer waar de spiegel het vermoeden versterkt dat een uit de kluiten gewassen kruising tussen een muis en een trompet zijn rimpelige huid in mijn gezicht heeft geperst. Na wat rommelen lig ik in bed met een kop instant koffie. Monter kakelende BBC-hoofden stuwen vers wereldnieuws mijn hotelkamertje binnen.
Een kwartier later loop ik de Banbury Road op. Het is niet zomaar ochtend. Het knispert. De lucht is allersmurfigst blauw en een briljante zon gluurt door het statige decor van wijlen Inspector Morse. In mijn vermoeide lichaam begint iets te jubelen. En tot mijn verbazing, het smakeloze tijdstip ten spijt, kiezen mijn Adidas Rotterdammertjes een aangenaam hoog tempo.
Kinderen met gele hesjes en grote ovale helmen fietsen als fluoriserende ET’s door het verkeer. Lentegeile merels kwetteren luidkeels boven het geronk van de bussen uit. Bij een zijweggetje word ik bijna geschept door een Vauxhall. Even overweeg ik een oraal eerbetoon aan Gordon Ramsay maar dan besef ik dat auto’s in Engeland echt wel links mogen rijden en ik mijn bril echt niet op heb.
Zodra ik de gietijzeren poort van University Park passeer, treed ik in een wereld waar de tijd stilstaat. Studenten met Harry Potter brilletjes in gebreide pullovers met V-hals zetten een spoor van groene voetstappen in het fonkelende laagje vorst dat over het gazon ligt. Ze zijn op weg naar een Art Deco clubhuis, waar ze zich zullen overgeven aan zo’n Engelse sport waarvan doelstelling en reglement voor ons vastelanders diep geheim worden gehouden. Iets met een moorddadig harde bal en rackets waarmee je uitstekend garnalen kunt vangen.
De bomen zijn kaal, mijn handen doen zeer van de kou. Maar als ik mijn brilloze ogen samenknijp zie ik knoppen, krokussen en narcissen. “Daffodil!”, roep ik. Gewoon, omdat het heerlijk is om te doen. Een echte aanrader. De Rotterdammertjes voltooien de laatste meters naar het hotel vliegend. Nadat ik mijn handen heb gereanimeerd onder de douche, spoed ik me naar de ontbijtruimte. Ik schud de hand van de eigenaar en bestel muesli, scrambled eggs, bacon, wild mushrooms, tomatoes, home-made bread, fresh orange juice, coffee. The whole fucking menu, God save the Queen.
Als ik bij mijn afspraak arriveer, voel ik me het eerste kwartier een narcis met zo’n geknakt hoofdje. Duffodil. Maar gelukkig, God saves ook cafeïne.

[Daffodil verscheen eerder op runnersweb.nl]

De toverboom

2008-03-26T12:44:00.002+01:00

Dario krijst. Nauwelijks acht maanden en hij imiteert feilloos het automatische fluitje van zo’n blauwgele dubbeldekstrein. Tibor, drieënhalf jaar, ligt languit op de grond en doet alsof hij niets hoort. Als ik zijn jas probeer aan te doen, houdt hij zich slap. Ik praat kalm, beheerst, eigenlijk best opgewekt. Echt, de Supernanny zou trots op me zijn. Toch staat er iets op knappen. De vraag is alleen nog wat: mijn trommelvliezen, mijn geduld of het bloedvaatje in mijn linkerslaap?
Gelukkig, buiten gaat het beter. Kinderen zijn geen honden, natuurlijk niet, maar je moet ze allebei regelmatig uitlaten. Alle getreutel en gejammer wordt als een zeepbel door de wind weggevoerd, spat uit elkaar of verdwijnt voorgoed naar de wolken. Ik zet Dario in de babykuip, Tibor kruipt in het zitje naast hem. Ik dek ze toe met het blauwe dekentje van de Postbank en sluit het insectengaas. Vrolijk grijpen de mannetjes elkaars handje. Oké, daar gaan we.
Als ik langs de bushalte loop, gaapt een tamelijk dik echtpaar me uitgebreid na. “Speel eens een liedje, Tibor”, roep ik naar de Burley D’Lite voor me. Uit de fietskar klinkt een enthousiast mondharmonicaatje. Zelfs zonder bril zie ik de monden van het echtpaar verbaasd open zakken. Als Tibor tegelijkertijd met de sambaballen (“Het zijn eigenlijk maracas, hè papa?”) begint te schudden, moet ik hoesten van het lachen.
De weg voert ons uit de woonwijk. De wind neemt toe en ik zet flink aan. Tibor ontfermt zich intussen over de opvoeding van Dario: “Kijk, jongen, dat is nou een boom.” Af en toe geef ik de kar een flinke duw, sprint de kar voorbij en gluur eventjes in het rijdende tentje. De jongens kraaien van pret.
Dan naderen we ons doel. “Hier is het, papa!” Ik parkeer de kar onder een grote, statige beuk en maak het gaas los. Tibors stemmetje jubelt van opwinding: “La la lij, la la lij, lieve toverboom, heb je een koekje voor mij? La la lio, la la lio, toverboom, en een broodje voor Dario?” Ik laat een stukje ontbijtkoek en brood in de kar vallen. Tibor gilt, Dario wappert druk met zijn armpjes. Even later duw ik de kar in stilte over het natte asfalt. Wind en regen slaan in mijn gezicht. Ik sluit de regenkap en zet nog eens extra aan.
Ik loop, zij smullen, wij blij.

[De toverboom verscheen eerder op runnersweb.nl]

Er is hoop?

2008-02-15T14:15:00.004+01:00

Lornah slaapt 16 uur per dag. Met twee kleine kindjes en een joekel van een baan kan ik daar alleen maar over dromen, dagdromen om precies te zijn. Eigenlijk ziet ze er best moe uit voor iemand die zoveel slaapt. Komt natuurlijk doordat ze alles in die spaarzame, wakkere uren moet proppen. Ugali koken, eten, sms-en met Kenia, haar foundation besturen, bergen loopkleding wassen, knuffelen met echtgenoot schuine streep manager Pieter Langerhorst. En snoeihard trainen natuurlijk.
Een tijdje terug vertelde Lornah bij Holland Sport dat ze regelmatig droomt dat ze achteruit loopt, soms zelfs samen met Haile. Dat zou ik wel eens willen zien. Lornah en Haile, volle kracht achteruit over de rode aarde van de machtige Afrikaanse Rift vallei, onderweg gezellig keuvelend over het weer, politiek, de kinderen, wereldrecordjes. Haile botst tegen wat giechelende vrouwen met een jerrycan op hun hoofd, Lornah struikelt over een verdwaalde leeuw. Nog altijd goed voor 3 minuut 20 per kilometer, gok ik.
Ik hou van lopen. Mijn lichaam is volkomen afgetraind. Zo zorg ik er persoonlijk voor dat Nederland gemiddeld de strijd tegen obesitas gaat winnen. En soms ga ik best hard. Jammer genoeg weet mijn omgeving mijn tijden niet altijd op waarde te schatten. “1.21, zei je. Hm, en wat liep de snelste?” Ja, dan ben je nergens. In fel oranje steunsokken roffelt Lornah de 21 weg in 1.06. Om over de mannen nog maar te zwijgen.
Over vrouwen aan kop gesproken, mijn baas houdt van management taal. Zo moesten we laatst aan ons elan werken. Nieuw elan, voegde ze eraan toe alsof het nog niet erg genoeg was. Tja, elan, hoe nieuwer het moet hoe ouder het klinkt. Elan is de broek van mijn opa met een onvoorstelbaar lange gulp, van kruis tot kin. De nieuwste mantra van mijn baas komt van de Coachingskalender: zeg nooit dat je niet kunt winnen. En ja, weer gingen mijn gedachten aan de (verkeerde) haal. Ik dacht aan Lornah. Zelfs al sliep ik 16 uur en zij 7, droeg ik oranje sokken en zij witte, ging ik vooruit en zij achteruit: ik kan niet van Lornah winnen.
Of toch? Onlangs las ik de Nederlandse ranglijst aller tijden op de marathon. Mijn hart maakte een triomfantelijk hupje. In 1947 zou ik met mijn 2.50 Nederlands recordhouder op de marathon zijn geweest. Kom op, wat is nou 61 jaar?

[Er is hoop? verscheen eerder op runnersweb.nl]

Mast

2007-11-23T09:22:00.000+01:00

Het laatste woord dat ik van mijn vader leerde is “mast”. Op een stoel naast zijn bed in de woonkamer verzette ik de steen op mijn ziel. Ik vertelde hoe het bos glom in een witte herfstzon die laag door de bomen scheen. En hoe mijn loopschoenen krakend landden op een dikke laag kastanjes, eikels en beukennootjes. Hij had radio geluisterd. De radio stond dag en nacht op. Om aan vast te klampen, vertelde mijn moeder later in de keuken. Hij had gehoord dat er veel mast was dat jaar. Gisteren heb ik Van Dale erop nageslagen: mast komt van mest, varkensvoer van eikels en beukennoten.
Vlak daarna, op 20 oktober 2002, liep ik de halve marathon van Amsterdam. Ik was alleen. In de Sporthallen Zuid waar lopers en supporters als mieren door elkaar friemelen, in het startvak tussen duizenden nerveuze lijven en in de holle straten van Amsterdam. Bij de tien kilometer lag ik op schema voor een tijd onder de 1.20. Ik dacht te kunnen versnellen maar voor ik het Vondelpark bereikte voelde ik steken in mijn zij. Van een Duits looptalent heb ik ooit geleerd wat je dan moet doen: zuurstof naar de pijn ademen en zachtjes knijpen in de hand aan de zijde waar het steekt. Ik finishte in 1.22 nog wat. De pijn zat diep.
Toen begon het te waaien: windkracht 10. Op 27 oktober 2002 vlogen de dakpannen in het rond. Bomen werden ontworteld, er vielen doden. Nederland moest binnen blijven en ik moest naar buiten. Doodsbang, maar niet voor dakpannen. Het eerste stuk ging met de wind mee. Ik moest achterover leunen om niet tegen het asfalt te worden geslagen. Ik vloog. Toen draaide de weg en kwam ik tot stilstand. Machtige beuken bogen krakend hun toppen. Naast me kletterden takken op de grond. De storm raasde door mijn kleren, door mijn mond, mijn neus, mijn oren. Dwars door me heen, totdat alles, totdat ik storm was geworden.
De volgende dag was het stil. In de schemering liep ik nieuwsgierig Amelisweerd in. Mijn bos, mijn Amelisweerd, ik herkende het nauwelijks. Overal lagen omgevallen bomen, de paden waren verdwenen. Ik struikelde door een slagveld van verstomde uitroeptekens. Plotseling botste ik tegen iets warms, iets harigs. Uit het donker verschenen twee grote, glanzende ogen. Een ree. We stonden stil. Onze adem hing in wolkjes om ons heen. We hijgden hard maar niet buiten adem. En toen zag ik nog twee ogen, drijvend in de donkere pupillen van de ree. Een verdwaald Droste plaatje. Ik fluisterde zo zacht als ik kon: kom, we gaan naar huis. En tegelijk renden we weg.
Op 21 oktober 2007 liep ik weer de halve marathon van Amsterdam. Weer alleen, weer in 1.22. Wel een paar seconden sneller en zonder pijn. Na afloop belde mijn liefste en vroeg hoe het ging. Zoals dat gaat met ambitieuze lopers, legde ik de eindtijd op de balans van training, leeftijd, kinderen, verkoudheid, werk. De balans van mijn leven. Koeltjes en beschaafd, als een accountant die de jaarcijfers in Excel voert. De berekening werd automisch uitgevoerd, kwestie van formules. Onder de streep verscheen mast.
In mijn oor werd voorzichtig geïnformeerd of ik er nog was. Nee zeggen gaat niet als je er niet meer bent.

Rock & Roll

2007-10-27T11:21:00.000+02:00

"Papa..."
De tweede “a” stijgt bedachtzaam. Dat betekent dat er een existentiële vraag op komt is. Tijd om alle in 38 jaar bij elkaar verzamelde aannames ter discussie te stellen. De klimmende “a” kondigt het afscheid aan van de volgende, comfortabele (half)leugen of zorgvuldig ingestudeerde samenvatting die mijn leven eenvoudiger heeft gemaakt en ernstige paniek heeft voorkomen. Tijd om de ogen echt te openen. Wees niet bang, laat je gaan. Waarom, waarom, waarom? Tot we beiden (opnieuw) gaan begrijpen of er geen snars meer van snappen en we gedwongen zijn een stroopwafel te nemen om de vraag de vergeten.
“Wie is Rock & Roll?”
Mijn hart maakt een hupje. Het valt mee. Deze vraag is met terugwerkende kracht de reden waarom ik vier jaar geleden de condooms aan de kant wierp.
“Rock & Roll? Jij en ik natuurlijk”, we maken het leuk, “maar eigenlijk is Rock & Roll niet iemand. Rock & Roll is een soort muziek. Heel erg stoere muziek, met gitaren, drums en mensen die schreeuwend zingen.”
Een vuilniswagen maakt ronkend en sissend een einde aan ons gesprek. Direct snellen we naar buiten. Ik met een last-minute vuilniszak, mijn zoon op blote voeten achter me aan want een vuilniswagen in de straat, daar moet je bij zijn. We komen buurman Bert tegen. Hij heeft de nieuwste CD van de Foofighters gekocht. Die is he-le-maal geweldig. Buurman Bert denkt dat ik op de hoogte ben van alle laatste muzieknieuwtjes, omdat er twee backstage Lowlands stickers op mijn auto zitten. Hij geniet er des te meer van als ik zeg de laatste van de Foofighters nog niet te kennen. “Weet je wat”, glundert hij, “je mag de CD single wel hebben die erbij zat.” Dat vind ik puik.
Een uurtje later rijden we met onze 5-deurs gezinsmuis naar oma. Ik laat de CD single van de Foofighters in de speler glijden. “Moet je luisteren, dit is nou Rock & Roll.”
Kleingeld en CD’s dansen vrolijk in het dashboard kastje op de tonen van gitaren, drums en mensen die schreeuwend zingen. Mijn zoon fluistert gewichtig: “Ik denk dat duizenden mensen dit mooi vinden”.
“Miljoenen”, denk ik aan te vullen.
“Nee papa, dui-zen-den.”
Ik zwijg, we zijn bij oma. Daar is het goed: kletsen, spelen, eten, drinken. Oma speelt een lieflijk stukje op de piano en mijn zoon ramt er een peutermars achteraan. Dan nemen we afscheid. In de auto begint mijn zoon te gapen en ik doe een slaapbevorderend voorstel: “Zullen we klassieke muziek luisteren?”
“Goed.”
Ik kies Radio 4 (heet dat nog zo?) en er klinkt een menuet. Mijn zoon en ik kijken lodderig voor ons uit. Hoeveel mensen luisteren nu alleen in een bejaardenwoning naar dit menuet en een wandklok die er volledig uit de maat doorheen tikt? Als het menuet afgelopen is, is het stil. Solootje voor de wandklok, denk ik. Dan horen we een bronzen stem: “Niet zo moeilijk dit keer. Wie heeft dit prachtige menuet gecomponeerd? Als u het weet, stuurt u het antwoord naar…”.
Mijn zoon veert op: “Ik weet het, ik weet het!”
“O ja?”
“Professor Barabas!”
“Dat zou best eens kunnen. Morgen sturen we een brief.”
Ik neem me voor het echt te doen. Intussen heeft de bronzen stem plaatsgemaakt voor een operazangeres. Er verschijnt een rimpel op het voorhoofd van mijn zoon.
“Papa, ik vind dit heel erg lelijk.”
“Waarom dan?”
“Die vrouw zingt gek. Zo van…” Hij jankt als een hond, op wiens staart een dikke man is gaan staan. Verdomd, het is precies de operazangers.
“Wat dacht je van wat Rock & Roll?”
“Ja, de Foofighters!”
In een paar seconden zitten we tussen de gitaren, drums en mensen die schreeuwend zingen. Tot aan Utrecht oefenen we met head bangen en hoe je met je wijsvinger en pink twee horentjes op je hand kunt maken. Van slapen is geen sprake meer, want wij zijn Rock & Roll.

Van boomstam tot zeearend

2007-10-08T11:29:00.000+02:00

Het begon, het begon opnieuw, aan het Comomeer in Italië. Terwijl ik zandkastelen bouwde, zwembandjes opblies en flesjes gaf, dwaalden mijn ogen over het water. Er dobberden koelkastdeuren voorbij met mensen in wat wij vroeger fijntjes de poepstand noemden. Er vlogen ook miniscule plankjes langs met zeilen als de vleugels van een Boeing 747. Hier werd gesurft.

Windsurfen is de heroïne van mijn jeugd. Elke junk weet dat je kunt afkicken maar dat je altijd verslaafd zult blijven. Tussen de boertjes van onze jongste zoon door vroeg mijn vriendin naar de gevaarlijke glans in mijn ogen en ik vertelde dat als je eenmaal hebt geplaneerd, herstel, gevlogen je nooit meer met beide benen op de grond kunt staan.

En toen een zonnige middag werd verstoord door donkere regenwolken en de wind de badlakens over het strand joeg, werd ik door een onzichtbare hand naar de surfschool getrokken. Tien minuten later stond ik op een Mistral Explosion met een Neil Pryde zeil. Mijn armen verzuurden meteen, door de opwinding en door het gebrek aan kracht. Want 16 jaar geleden is 16 jaar geleden. En inmiddels heb ik 11 marathons, tientallen wedstrijden en duizenden trainingen gelopen, hardgelopen zelfs. Ik was nooit een bull terrier maar nu toch zeker een hazenwindhond.

De Explosion maakte zijn naam op het water niet waar. Bovendien leken de elementen besloten te hebben dat het toch tijd was voor siësta. Ik gleed door het water, dat wel. Mijn armen hielden stand, mijn lichaam fier langs het glinsterende zeil. En heel even, eventjes, ik denk 8 seconden, zo kort maar toch, heel eventjes voelde ik het drukpunt trekken. Mijn voeten schoten als vanzelf in de banden. Tja, en dat is genoeg. Eens een junk altijd een junk.

Weer in Nederland reed ik naar een surfshop in Harderwijk. Vermomd als Izzieweer had ik op internet ontdekt dat mijn oude plank er nog mee door kon en dat het bijbehorende zeil uitstekend dienst kon doen als grondzeil op de camping. Volgens de experts, die zich voordeden als Hanglooser en Speeedy, wilde ik een “free ride zeil zonder chambers”. Ik moest ook even mijn base checken in verband met de compatibiliteit. Gelukkig check ik die dagelijks en vol vertrouwen parkeerde ik voor de deur van de surfshop. Met mijn zoon van drie maanden in de kinderwagen wandelde ik de wereld in van adrenaline marketing en afgezakte spijkerbroeken. Voor mijn zoon voldoende impuls om de free ride te willen starten met een flesje warme melk. Een uurtje later werden we het pand uitgezet met een Neil Pryde Saber en bijbehorende tentpalen, de coole verkoper achterlatend in de walm van het flesje melk dat inmiddels met geweld in mijn zoons luier was beland. Waarvoor alsnog onze excuses.

Op naar de zolder van mijn moeder. En daar lag-ie dan. Een rottende boomstam in de herfst met een verweerde skeg als olijk uitstekend elfenbankje. O, lieve F2 Sunset Slalom, kun je me vergeven? Kom met mee. Ik beloof je water en wind. Een zeil als de vleugels van een zeearend. We dansen over de golven. En met mijn voeten in jouw banden zullen we weer opstijgen. Niets op aarde dat ons dan nog tegenhoudt. Kom met mee, samen zullen we lucht zijn.

Nu had ik alles, alleen nog wind op een vrije dag. Die kwam op een zonnige woensdagmiddag: 21 knopen want 5 Beaufort dat kan dus echt niet meer. Bij Strand Horst wemelde het van de Hangloosers en Speeedy’s en hun campers en auto’s met aanhangwagens vol kekke plankjes en zeiltjes. En ze gingen hard, heel hard. Stijf van de zenuwen stapte ik op. Ik was er zeker van: ik zou door de mand vallen. Ik ben 38.5, mijn plank 22.6, mijn zeil 6.7, mijn armen 0.0.

We vlogen. Laag en hard, als een majestueuze arend, met de ogen glijdend over de golven. En met onze vleugel zwaaiden we vrolijk naar de anderen. Want zij gingen hard, maar wij ook, soms zelfs een tikje harder. Na afloop stapte ik genoegzaam aan wal. Twee Hangloosers drentelden verbaasd om mijn verweerde F2 Sunset Slalom, die nog naschuimde van de inspanning. “Wat is dat voor ’n board? Die gaat vet.” “Dat is nou een zeearend.”, zei ik, “En weet je wát leuk is? Hij is ouder jullie.”

Een week of twee later vlogen we over het Veerse Meer. Mijn vriendin stond te kijken, voor het eerst. Haar gezicht stond vol bewondering. Zo van: dat kan-ie dus ook gewoon nog even. En dat vinden wij mannen fijn, bewondering in de ogen van je geliefde, daar doe je het voor. Met een duizelingwekkende snelheid gijpte ik de zoute vlokken in het rond. Aan de kant stapte ze trots op me af en sprak de onsterfelijke woorden: “Wat staat je pak goed bij je zeil, zeg!”

Anarchisme

2007-09-29T10:14:00.000+02:00

Een kwartier te laat, mooi. We stappen we het schoolgebouw binnen en gaan op zoek naar het lokaal. In mijn ooghoeken zie ik een conciërge opspringen en achter ons aansluipen. Bij de kantine wijst Remko een broodje aan: “Moet je betalen? Da’s niet goed.” De vrouw achter de toonbank is te verbluft om te antwoorden. We lopen door. Overal staan leerlingen en leraren stil en gapen ons met open mond aan.

We hebben onze baarden laten staan en er vanochtend her en der wat happen uit geschoren. Onze haren pieken omhoog alsof we onze vingers in het stopcontact hebben gestoken. Remko ziet eruit als een verboden liefde tussen een hondsdolle vleermuis en Zorro. Ik ben meer van de afvalscheidingsmode. Te kleine Afghaanse bloemenjas van mijn moeder, modderige broek en aftandse legerkisten met touw in plaats van veters.

Net als de conciërge op ons toeloopt, verschijnt Marco. “Die horen bij mij. Een interview voor mijn spreekbeurt maatschappijleer.” En hij sleurt ons snel een lokaal in.

Twintig schreeuwende leerlingen zijn op slag muisstil. Als we naar voren lopen, hoor ik mijn hartslag. Nu is er geen weg terug. Aangezien ook de leraar versteend blijft staan, begint Marco bij het afgesproken begin. “Mijn spreekbeurt gaat dus over anarchisme. Dit zijn Tim en Remko, ze zijn anarchist. Tim, wat betekent het eigenlijk om anarchist te zijn?”

Mijn Koos-Koets-stem galmt door het lokaal: “Als mensen geboren worden, zijn ze goed. Tabula rasa! Het zijn regels en wetten die ons verzieken. In ons kraakpand Mongobongo is net een baby geboren: Jom. Jom is goed. We weten niet zeker wie de vader is. We delen alles, weet je.” Remko haalt een pak melk tevoorschijn. “Het is niet goed dat je hiervoor moet betalen, weet je. Iemand melk?” Stilte. Dan drinkt hij het pak in één teug leeg. “Goed!”

De leerlingen zuigen gulzig ons toneelstukje naar binnen. Dit gaat volgens plan. Ik loop op een willekeurige jongen af: “Ben jij de leraar?” Nog voor er iemand wat kan zeggen gaat Marco verder. Hij vuurt vragen op ons af en om beurten kakelen Remko en ik met onze koffieshopstemmen dat als iedereen maar net als Jom zou zijn het allemaal goed zou komen.

Als de bel gaat, laten we de school in opperste verwarring achter. ‘s Avonds belt Marco. Hij heeft een 10 voor zijn spreekbeurt.

Een maandje of wat later zijn we met zijn drieën op een feest van Marco’s school. Remko en ik hebben ons geschoren. Overhempje, leuke spijkerbroek. We stevenen direct op de leraar af. “Herkent u ons nog?” De leraar kijkt troebel: “Nee, sorry”.

Als we het uitleggen, groeit een verbaasde glimlach op zijn gezicht. Tot slot vraagt Marco: “Spijt van die 10?” Dan kijkt de leraar ineens heel resoluut: “Integendeel. Niemand zal ooit vergeten wat anarchisme is.”

Mooie bocht

2007-09-20T13:50:00.000+02:00

-deze column was 21 september te horen en te zien in Tivoli. Utrecht-

Het is zondag 26 augustus 2007 en we zitten in de Heer, snackbar de Heer. Gepensioneerde echtparen vechten tegen de verveling met schepijs, friet en gehaktstaaf. Een grijze wolk boven de Laurentiuskerk van Varsseveld voorspelt de komst van een vroege herfst maar vooralsnog perst de zomer er een hete eindsprint uit.

In ditzelfde Varsseveld trad op zaterdag 13 februari 1999 het Poëziecircus op. Internet rakelt op dat ’s Herenswegen wit waren en dat het 15 graden vroor. Maar zelfs mijn zoon van drie weet dat de werkelijkheid niet bestaat uit feiten. In mijn geheugen staat het optreden gecodeerd als heet.

Halverwege de middag vertrokken we uit Utrecht. Martin Fraterman –de man die zo mooi praten kan– zat diep weggezakt in de bijrijderstoel van mijn rammelende DS. Met het gelaat van de dood vertelde hij dat hij dagen achtereen een bloedneus had gehad en daarom zijn strikte regime van zware shag en alcoholica tijdelijk had verlaten. De Lomboys, Lomboks leukste liedjesduo ooit, kraakten intussen blozend van gezondheid op de achterbank een zak chips.

De route naar Varsseveld is eenvoudig. A18 afrijden tot hij helemaal op is en dan rechtsaf bij het maisrassen-demoveld. De weg voert via kapsalon Ton Wensink, Kapper Weltevreden en Houwer Haarmode naar het kerkplein. Ik vermoed dat Varssevelders hun geloof belijden met hun kapsel. Vandaag heet de messias Guus Hiddink. Op een café hangt een nieuw plaatsnaambord: Hiddinktown. En even verderop is een museum ingericht voor de coach wiens snor ik nog altijd mis. Guuseum heet het. Jaja, iemand is heel creatief geweest.

We traden op in De Kwaksmölle. In tegenstelling tot Randstelijke theaters hier geen consumptiebonnen maar ongelimiteerd tanken aan de tap waardoor de afterparty al in volle gang was toen iemand meldde dat we mochten beginnen. Vlak voordat we het podium opstapten, vroeg ik of er eigenlijk publiek was. “Kiek maar voor oe self”, was het antwoord. Vanachter mijn tenorsaxofoon tuurde ik tegen de spots in. Afgeladen.

In 1859 bouwde H.H. Kreeftenberg een stenen molen voor Gerrit Kwak. De Kwaksmölle maalde koren tot 28 december 1945. In een zware storm brak de as en stortte de kap naar beneden. Na de oorlog deed de molen dienst als luchtwachtpost. En in 1972 werd de Kwaksmölle een sociaal cultureel centrum. Aldus het zeer volledige www.molens.nl: voor wie zich echt stierlijk verveelt.

Op deze hete zondagmiddag vindt voor de ingang van de Kwaksmölle de evaluatie van de jaarlijkse fietstoertocht plaats. Tien ernstig ogende mannen en vrouwen in rode T-shirts van de sponsor –ze vallen groot, hoor!– sommen op wat goed ging en zo te zien ook wat beter kon. We lopen een rondje om de molen. De rode T-shirts draaien nieuwsgierig met ons mee. Voor een 50-iger jaren arbeiderswoninkje zitten twee noestige oudjes in hun tuin. Dat wil zeggen, drie vierkanten meter tegels die plaats biedt aan twee eveneens noestige tuinstoelen en –hoe toepasselijk– een molentje. Als we passeren, komt de man gealarmeerd overeind. Zijn ruggengraat kraakt en ik meen zijn oude hart te horen overslaan. Met mijn linkerhand breng ik vlug een geruststellende groet. Mijn rechterhand heeft intussen 112 getoetst en hangt startklaar boven het groene knopje.

Bas Keizer presenteerde. Toen 25 en in opleiding, inmiddels topacteur en te bewonderen in heel wat theaterproducties en films. Met zijn lage stem nam hij het publiek in een warme omhelzing. Irene Annink zong als een Mexicaanse nachtegaal, waar ornithologisch gezien natuurlijk geen reet van klopt maar ze ging er wel naartoe, naar Mexico. Lejo’s Poppentheater stal de show. De kleintjes onder ons weten dat de poppetjes van Lejo’s handen met oogjes van pingpongballen dagelijks te zien zijn in Sesamstraat. En dan was er Erik Jan Harmens. Vandaag Nederlands allerbeste Slam Poet wiens roman net is verschenen. Maar voor mij nog altijd de zachte, tikje timide kameraad die op het podium als door de duivel bezeten tekeer ging: “ik wil een fles wijn leegdrinken maar met wie o wie”.

Na afloop dronken we geen fles wijn leeg. Wel glazen bier, gewoon met iedereen, Erik Jan. Het publiek verzamelde zich om ons heen. In de Randstad word je dan belaagd met meningen en adviezen van mensen die met hun eigen PR bezig zijn: “Ja, heel goed. Ikzélf zou wel de programmering net ietsje anders hebben gedaan”. In de Achterhoek is het leven simpel. Mannen en vrouwen stapten blijmoedig op ons af en zeiden “Machtig mooi” of “Ik vond er niks an.” En dan neem je gewoon weer samen een biertje.

Bij Chin. Spec. Rest. De Kersenbloesem draaien we Varsseveld weer uit. In het maisrassen-demoveld is een bord gestoken: “1 en 2 September NK Tractorpulling Varsseveld”. Ik trap het pedaal van de Peugeot 406 diep in.

Achter in de DS sliepen de Lomboys op de tonen met Miles Davis’ L’ascenseur pour l’echavaut. Voorin kibbelden Bas en ik of U2 bij een Snoek zou passen. Maar op het klaverblad bij Oud Dijk waar de A18 zich voegt in de A12 hield Bas zijn adem in. “Mooie bocht, Tim, mooie bocht.”

Fietstassen

2007-08-06T21:31:00.000+02:00

Een krant is prettig maar naar buiten staren is ook niet mis. Vanuit de bus zag ik een vrouw op de fiets met fietstassen. Volgens mijn vriendin kunnen vrouwen zonder fiets ook fietstassen hebben maar deze tassen zaten keurig aan weerszijden van het achterwiel.

Fietstassen zijn niet zomaar gebruiksvoorwerpen maar fashion statements waarmee je je eigen identiteit uitdraagt. Zoals zo vaak zijn de goedkoopste goed voor het stoerste imago. De zwarte canvas tassen met leren bandjes zeggen: relax. Dat in schril contrast met design fietstassen zoals van Freitag. Die horen bij jongens met moeilijke brillen.

De vrouw op de fiets had gekozen voor vierkanten fietstassen met reflecterende strepen en van die handige haakjes waardoor de tassen in een wip meegenomen kunnen worden in de winkel. Het is zomer en dus stond er een fikse herfststorm. In een vlaag dwarrelde er een Miss-Etam-zakje uit haar fietstassen omhoog.

De vrouw stampte nietsvermoedend door. Maar een man op de fiets achter haar zag het dreigende verlies tijdig in. Zijn Delsey-koffer hing stevig langs het achterwiel in de speciale kofferhaak waarmee sommige mannen hun identiteit uitdragen, want koffers zijn ook fashion statements.

Hij stak zijn been uit en zwabberde als een dronken slagboom achter het Miss-Etam-zakje aan. Ik durfde bijna niet te kijken. Maar na tien bloedstollende seconden ving hij het zakje in volle vaart met zijn rechter Mephisto op. Toen zette hij de achtervolging in. En in een oogwenk had hij zijn fiets langs zij, want zulke mannen plegen keihard te fietsen en hebben niet voor niets vaak een tijdrit-stuur op hun Sparta. Hij overhandigde het zakje aan de verbaasd kijkende vrouw. Zijn lippen gingen op en neer en vormden een gepast “Hier, uw zakje”.

De man en vrouw vervolgden hun weg. Ik zakte lachend en ontroerd achterover. Vanaf nu fiets ik altijd met een plastic zakje in openstaande fietstassen. Vanzelfsprekend heb ik de zwarte canvas tassen met leren bandjes.

Tony Blackburn

2007-06-22T20:36:00.000+02:00

Je mocht drie C-boeken en twee J-boeken van de bieb lenen. Ik was met zestien jaar enigszins laat in de ban van Thea Beckman, dus die C-boeken waren snel gekozen. Met de J-boeken lag het anders. J-boeken waren studieboeken en dus in essentie saai. Gelukkig waren er ook J-boeken over sport. En zoals altijd zocht ik naar een goed boek over windsurfen, de heroïne van mijn jeugd.

Elke ochtend liep ik vanuit bed direct naar mijn raam en tuurde ik naar de lucht: hoeveel Beaufort? Elk vrij uurtje stond ik op onze Wayler Breeze en later op mijn F2 Sunset Slalom. Ik had mijn kamer waterblauw geschilderd. Aan de muren geen Wham en Whitney Houston maar Robby Naish en Bjorn Dunkerbeck. En ik was voortdurend op zoek naar dat ene, ultieme boek met het grote geheim, de super truc, de tip aller tippen, waarmee ik me in een klap naast mijn surfhelden zou kunnen scharen.

Zoals altijd kwam ik bedrogen uit. Alle boeken die ze hadden, waren hopeloos achterhaald en bovendien kende ik ze allemaal van voor naar achteren en andersom. Dan maar iets over hardlopen. Dat deed ik namelijk ook. Zonder plan, zonder nadenken zelfs. Gewoon omdat mijn lichaam dat soms zonder aantoonbare reden van me verlangde. Ook een beetje omdat ik als enige de coopertest leuk vond en dan tot verrassing van iedereen en vooral van mezelf in de voorste regionen eindigde.

Titel en auteur weet ik niet meer. Het was een groezelig boekje vol onduidelijke zwart/wit foto’s van besnorde mannen in uiterst korte broekjes die koddige huppeltjes maakten en zich rekten in allerlei onmogelijke poses. Dat kon naar mening van een homofobe puber niet veel met hardlopen te maken hebben.

Maar bij het deel over ademhaling bleef ik hangen. Ik had een haast grenzeloos uithoudingsvermogen maar soms, op onverklaarbare momenten raakte ik kortademig en veranderde het lome zuchten in een gierende V-snaar. Later bleek dat ik een lichte vorm van astma heb. En nog later bleek dat dat niet erg was, want bij het Sport Medisch Advies Centrum haalden ze er een luie stoel bij toen ze mijn VO2 Max gingen meten en liep de score ver buiten de tabellen. En nog later verklaarde daarom een medecursist EHBO mij morsdood toen ze mijn rusthartslag en ademhaling had gepolst. En nog later, vandaag dus, blijkt dat Lornah Kiplagat precies hetzelfde heeft.

In het boekje werd geadviseerd om een vast ademhalingsritme te ontwikkelen, synchroon met het ritme van de benen. En wel door steeds een woord of zinnetje te herhalen dat goed in de pas loopt. Onvertogen ging ik ermee aan de slag. Wij waren destijds in de ban van Sky Channel. En vooral van de muziekshows waar een eindeloze stroom videoclips zonder ter zake doende informatie aan elkaar werd gepraat. Door Tony Blackburn bijvoorbeeld.

Tony Blackburn. Hoe vaak moet ik zijn naam sindsdien uitgesproken hebben? Miljoenen, misschien wel miljarden keren. Het is zeker dat ik zijn naam vaker heb gezegd dan Tony Blackburn zelf. Twee stappen en uitademen op Tony Black, één stap en inademen op Burn. Meestal onverstaanbaar en onbewust, soms duidelijk geprononceerd als ik loop op het randje van verzuring. Ik heb pogingen gedaan om een ander woord of zinnetje te vinden. Maar 11 marathons, vele wedstrijden en ontelbare trainingen later gaat Tony Blackburn nog altijd een paar duizend keer per week over de tong.

Op zoek naar het gewraakte boekje googlede ik vandaag “repeating word while breathing”. Ik belandde op obscure websites over “meditation to increase sexual pleasure”. Kijk, in principe ben ik daar natuurlijk een fervent voorstander van. Maar Tony Blackburn? Dat is toch een soort wandelend anticonceptiemiddel.

Daarom roep ik u toe: help! Mail me een gedichtje, liedje, naam van een lekker ding, vloek in een vreemde taal naar timvanderveer@hotmail.com. Let op: twee stappen uit, één stap in.

Lopen zonder REM

2007-06-17T14:13:00.000+02:00

In de kantine van AV Phoenix slaat de lome rusthartslag van een handjevol lopers dat zwijgend nipt van koffie of sportdrank. Zes krasse knarren achter drie naast elkaar opgestelde kantinetafeltjes kijken me verwachtingsvol aan. Ik heb mijn naam, leeftijd, woonplaats, vereniging en licentienummer op een strookje gekrabbeld en overhandig het aan een man die voor zijn kruis een A4-tje heeft geplakt waarop met grote letters staat: Wedstrijd 10 KM. Hij ziet eruit alsof hij in het dagelijks leven duivenmelker is.

Volgt het joviale gesprekje. “Mogge, als mijn benen nog wakker willen worden doen we graag mee met de 10 KM wedstrijd”. “Nou, je hebt geluk, ik heb nog één nummer over.” De tafel ligt in een deuk. “Gelukkig dan maar dat ik gisteravond in mijn slaapzakje voor de deur ben gaan liggen.” Ik betaal snel de verschuldigde 5 euro voordat iemand aan de zuurstof moet terwijl de wedstrijd nog niet eens is begonnen.

Het is nog te vroeg om in te lopen en ik besluit op een bankje te gaan zitten langs de atletiekbaan. Op het moment dat mijn billen het hout raken vallen mijn ogen dicht en moet ik vechten om niet pardoes in slaap te vallen. Drie weken geleden heb ik er een zoon bij gekregen. Zijn bescheiden omvang staat niet verhouding tot de immense hoeveelheid werk die zijn komst heeft meegebracht. En dat terwijl die andere zoon net besloten heeft geen middagslaapjes meer te doen. Als mensen vragen hoe het gaat, zeg ik: het is als werken in continudienst, alleen zijn wij zowel de dag- als de nachtploeg.

In periodes van fysieke of mentale onzekerheden is de wens om regelmatig te lopen alleen maar vuriger. Dreig ik ziek te worden, ga ik lopen: bij thuiskomst val ik rillend in bed of is de ziekte vervlogen. Wanneer mijn lichaam na een lange vlucht op brute wijze ritme en tijd is ontnomen, zet een loopje de wijzertjes van de klok weer goed. Korte lontjes groeien weer aan, de ademhaling glijdt van mijn schouders naar mijn buik.

Zo ook nu. Er zitten lelijke happen in mijn nachtrust. Van diepe slaap en REM slaap komt weinig terecht. En die zijn nou juist nodig voor fysiek en mentaal herstel van ons wakkere leven. Tenminste, dat lees je in bladen en op websites voor jonge ouders. Aangeraden wordt elke dag een vast rustmoment te plannen. Volgzaam als ik ben, ben ik een keer op mijn werk klokslag om 1 uur op mijn bureau gaan liggen met de intentie om 2 uur diepe REM slaap te bemachtigen. Geen succes. Daarom zeg ik: vaders, om de dag minstens drie kwartier lopen.

De eerste kilometers gaan goed. (De eerste kilometers gaan altijd goed.) Langs de polderweg danst het fluitenkruid in de wind. Ik laat de kopgroep wijselijk gaan en zoek de rug van een iets minder afgetrainde soepkip. Zodra de kilometers vorderen en we naar de Vecht draaien bij Oud Zuilen, merk ik dat mijn ogen half dichtzakken achter mijn zonnebril. Mijn verstand gaat op nul. Het gebrek aan slaap heeft mijn gedachten stilgezet. Ergens in de verte tikken mijn oranje wedstrijdschoentjes tevreden op het asfalt. Ik loop alleen nog. Ik loop, dus ik ben.

Onder de populieren bij AV Phoenix kom ik abrupt uit extase. Achter me klinken de luider wordende voetstappen van iemand die me vlak voor de finish van mijn positie wil beroven. Grommend zet ik aan. In naam van mijn prille nageslacht red ik op het nippertje de eer.

38 minuten en een beetje. Je wordt ouder, papa. Wacht maar, over een maand gaat daar zeker weer een minuut vanaf. Terwijl ik vier bekertjes sportdrank achterelkaar naar binnen klots, zie ik de duivenmelker. We zwaaien vrolijk. Beter een duivenmelker in de hand dan tien in de lucht, schiet het door mijn hoofd. En zo is het maar net. Zeker als je loopt zonder REM.

A trip down memory lane

2007-04-30T20:30:00.000+02:00

Hirlap. Ja, dat is een woord. In tegenstelling tot wat je zou vermoeden, geen scheldwoord. Als een verlaagd Golfje met geblindeerde glazen en dreunende bassen je de weg afsnijdt, kan je niet roepen: “Vuile, gore, tyfus hirlap!” Althans, het kan wel maar houd er dan rekening mee dat Hongaren hun wenkbrauwen verbaasd zullen optrekken. Hirlap betekent krant en is een voorbeeld van de prioriteiten die mijn geheugen volstrekt eigenstandig maar niet zonder gevoel voor humor lijkt te stellen.

We lachen vrolijk met bezonnebrilde hoofden boven de beukenhaag uit, delen rake observaties over de kinderen en vragen discreet naar elkaars vlakschuurmachine of kruiskopschroevendraaier. Beter een goede buur dan een verre vriend. Toch sluip ik geregeld door de tuin als een mislukte Winnetoe in de hoop onopgemerkt naar werk, winkel of wat ook te ontsnappen. Niet omdat ik de buren niet mag. Maar dan galmt er een pesterig stemmetje in mijn hoofd. Je hebt het weer vergeten, hè? De buurvrouw, hoe heet ze dan, nou?

Computers hebben een eigen wil. Dat is zo omdat ze zijn gemaakt door mensen met een eigen wil. Daar komen geen emotieloze, logisch werkende apparaten uit voort. Maar onvoorspelbare, nerveuze gedrochten. Dat merk je het beste als er iets mis gaat. De kantoormuizen onder ons moeten dit herkennen. Geërgerd bel je 666, door een speling van het lot (?) het nummer van de helpdesk. “Ja hallo, hij vraagt steeds om een password en dan scheidt hij er helemaal mee uit.” Antwoord: “Hij kan dan je Profile niet vinden”. Een eigen wil.

Zo is het ook met mijn geheugen, misschien wel met het menselijke geheugen in het algemeen. De Grote Programmeur moet het geheugen in elkaar gehackt hebben vlak nadat hij de paddo’s had afgerond. Over de grond rollend van het lachen gaf hij ons een geheugen mee met een formidabel vermogen maar ook met een hilarisch besturingssysteem. Bill Gates is er niks bij.

Onze woonkamer staat vol met boeken. Sommige wisten me te betoveren en mee te voeren naar volslagen nieuwe of schrikbarend bekende werelden. Vanaf de bank zie ik de titels en voel ik hoe mijn gedachten dagen en nachten achtereen in een heerlijke gijzeling verkeerden. Maar vraag me niet waar het over ging. Zelfs van een uitgekauwde, doorgeslikte, uitgespogen klassieker als De Aanslag waarvan ik de verfilming minstens vijf keer gezien moet hebben, kan ik me niet eens herinneren of de hoofdrolspeler een man of een vrouw was.

In ruil daarvoor herinner ik me: “Wood carving is a nice hobby for winter evenings” en “The fox is a cunning animal.” En dat is geen geheime code om te praten over beleggingen in clusterbommen maar komt uit Wordcraft. Een studieboek van de middelbare school, vol zinnetjes met steeds één woord in rood. Je kreeg er een rood doorschijnend velletje bij waardoor je de rode woorden niet kon lezen. En dan maar stampen. Voor mijn werk spreek ik dagelijks Engels en nog nooit heb ik hoeven vertrouwen op de zorgvuldig aangelegde noodvoorraad woorden, waaronder “wood carving” en “cunning”.

Griezelig. Wat betekent zo’n geheugen voor de manier waarop ik de werkelijkheid beleef? Het bepaalt wat ik denk, vind en doe. Nu is mijn rol in de arena die wereld heet, laten we zeggen op z’n minst bescheiden. (Ik wil niet zeggen nihil want anders wandelen ik en mijn geheugen nog verder het existentiële moeras is.) Maar misschien is Bush ook voortdurend aan het piekeren over een naam, bijvoorbeeld van die ene, gemene man met die baard. Terwijl baardmans in kwestie op zoek is naar het gouden moment dat hij eindelijk “wood carving” en “cunning” op een natuurlijke manier in een van zijn videoclips kan gebruiken.

In mijn hoofd heb ik survival-technisch de boel op orde. Ik houd het stuur recht of krom als de weg recht of krom is en ik weet de benen afwisselend te spreiden en te sluiten zodra het lichaam in contact treedt met grote hoeveelheden water. Maar verder ben ik opgescheept met een geheugen vol onsamenhangende feiten, situaties en gevoelens. Bestaat de werkelijkheid wel? Ik kan het je niet zeggen en misschien is het de verkeerde vraag. Is het belangrijk om te weten of de werkelijkheid bestaat? Met mijn hilarische geheugen houd ik het nog wel even vol.

En voor de pijnlijke lacunes heb ik sinds kort een trucje bedacht: een feilloos werkende, externe geheugenmodule. Hij heet Tibor en is drie jaar. Voordat we naar een feestje gaan nemen we gewoon alles even door. “En hoe heet de moeder van Wout ook alweer?” “Harriette”, dreunt het mannetje op. Heel handig. Het zal echter niet lang duren voordat de geheugenmodule ook zijn eigen pad gaat kiezen. Toen we een vakantiefoto van een door ons bezocht restaurant bekeken, vroeg ik hem of hij nog wist wat we hadden gegeten. Verheugd keek hij me aan: “Ze hadden daar draaistoelen!”

Zandbak

2007-04-30T11:22:00.000+02:00

13 Januari 1985. In de woonkamer schikt mijn broer stoelen in een verjaardagskring. Mijn ouders beloven plechtig tot 24.00 uur boven te blijven. En niet zoals vorige keer met een slaperig gezicht om het hoekje komen kijken of we het leuk hebben. Wat een afgang. We durfden de volgende dag niet naar school.

Niet mijn probleem, vandaag niet. Vandaag draait de aarde niet om de zon maar om Nancy. Haar tot haar middel, reebruine ogen, bijna geen puistjes. Alle liedjes van de Avondspits gaan over Nancy en mij. Vraag niet hoe het is gekomen maar we gaan naar de film.

Een man, een vrouw, groot gevaar en kranig optreden. En gelukkig ook met een welverdiende zoen aan het einde. De beelden dansen voor mijn netvlies maar ik kan de film niet volgen. Ik voel haar warmte, hoor haar adem. Sla je arm om haar heen! In mijn hoofd dreunen strenge bevelen maar mijn lichaam weigert dienst.

Na de film gaan we langs mijn broers feest waar tien jongens in het donker astronomische hoeveelheden cola achteroverslaan. We ploffen op de bank. Tot mijn verbazing zit ineens mijn arm om haar schouders. Gaaf. Ik moet echt onwijs plassen maar blijf roerloos zitten.

Anderhalf uur lang. Dan moet ze naar huis. Op de fiets schieten zoen-scenario’s door mijn hoofd, van innemende woorden fluisteren tot buitenaardse wezens die ons dwingen. Zweet rolt kwellend over mijn rug. Gelukkig mag ik nog even binnenkomen. Moeder toont de letterbak. Vader kijkt me aan. En dat kan hij goed, zeg.

Het afscheid. Ik ga direct op mijn fiets zitten. Lekker handig, zak. Maar opeens voel ik haar lippen op de mijne. Ze kust me! Ik beweeg geen spier, ook niet die van mijn lippen. De dood mag nu intreden. Maar het is alweer voorbij. Ik verzamel alle moed en beantwoord haar kus met een exacte kopie. Heerlijk. Dan race ik weg. Een bliksemschicht door de nacht.

Klap! Met een schok kom ik tot stilstand. Ik ben een zandbak ingereden. Een wipkip kijkt me guitig aan. En dan begin ik onbedaarlijk te lachen.

Twee kusjes. Meer zijn het nooit geworden. Ik wist niet hoe. In 1987 haalde ik mijn examen en nu is het 2007. Ik heb een vrouw, een kind. En het is heerlijk in de zandbak.

No more strawberries

2007-03-11T15:58:00.000+01:00

“Dit, dat!”, roept Tibor, 1 jaar. Vanaf ons balkonnetje in Koroni kijken we uit over een Grieks blauwe zee. Er komt een jacht aanvaren. Wat zeg ik, het lijkt meer een gepimpte olietanker. Achter het jacht drijft een oorlogsschip met een enorm kanon. Snel pak ik de verrekijker. Geen videoclip van Cher. Wel dansen er Stars and Stripes in de ochtendbries.

Elke ochtend halen we aardbeien. Net als we het winkeltje binnenstappen, stormen drie matrozen naar buiten met kisten vol fruit. De eigenaar staat grijnzend in een lege winkel. “No more strawberries.” Ik kijk naar een niets vermoedende Tibor. “Who the fuck stole my son’s strawberries?” “George Bush Senior.” Wablief? Golfoorlog één, bril met elektrotechnisch montuur, vader van! Vlakbij Koroni woont een vriend van hem.

Na het ontbijt ga ik onze koffers pakken want vandaag reizen we verder. Alaude en Tibor verdwijnen in de steegjes van Koroni. Na een uur keren ze opgewonden terug.

Een helikopter vloog heen en weer. Overal politie. En ineens legde een glimmende sloep aan. Chique mannen en vrouwen met zonnebrillen baanden zich een weg door de menigte. Tibor zwaaien en roepen. “Joehoe!” Heel aanstekelijk met zijn grote blauwe ogen en rode haren.

Een van de mannen stond stil en riep: “Dad, come and see. What a great kid.” Dat was de broer van! En jahaa, toen kwam hij: George Bush Senior. Hij tilde Tibor op, aaide hem. En hij had zijn emoties best redelijk onder controle toen we zeiden dat we uit Nederland kwamen. Of we meegingen zeilen. En…

Hier onderbreek ik Alaude: “En?” Ze kijkt me schuchter aan. “Ik wist niet wat ik moest zeggen.”

Gewoon doorademen. Ze is superlief, slimme griet, knap. Er waren natuurlijk maar twee antwoorden mogelijk geweest. “Great, let’s go!” Of: “Go eat shit, man. You and your motherfucking son!”

Later die middag zien we twee zeilscheepjes roerloos aan de horizon. Er staat geen zuchtje wind.

De Man Snor

2007-03-01T14:29:00.000+01:00

Gezag. Er zijn mensen die Peter heten, die het hebben. Er zijn ook mensen, andere mensen, die Peter heten, die het niet hebben. Gezag. Peter R wel. Peter Timoffeef ook. Jan Peter niet.

Je hebt gezag en gezag. Het geldende gezag bijvoorbeeld: dat kun je uitoefenen of zelfs zijn als je het tot politieman, directeur of paus schopt. Er is ook gezag dat je zelf moet verdienen. Macht op grond van geestelijk overwicht, zegt Van Dale. Niet te verwarren met fysiek overwicht. Dat is dan weer ontzag, waarover meer in mijn volgende column met de werktitel Doorzakken bij Jamin.

Gezag houdt mij de laatste tijd behoorlijk bezig. Het houdt me van de straat. Wat leuk is voor het geldende gezag maar dat terzijde. Mijn beslommeringen inzake gezag komen door mijn zoon van twee. Ouders schuine streep voogden onder u weten wat ik bedoel. De stand papa versus peuter is op dit moment 3-2 maar de partijen zijn elkaar gewaagd.

In het leven van mijn oogappel figureren twee mensen wiens gezag schier grenzeloos lijkt te zijn. Dat zijn niet papa en mama maar een vreemde snuiter die soms fagot speelt in Hoog Catherijne en de badmeester. Alle respect verder voor de fagot weirdo, maar ik richt me even op de badmeester.

De badmeester laat elke dinsdag een klasje van 10 peuters met begeleidende mama’s spartelen in zwembad De Hommel. De peuters kunnen hun ogen niet van de badmeester afhouden. Alles wat hij zegt is belangrijk en wordt als een glaasje diksap naar binnen gezogen. Typisch gevalletje van macht op grond van geestelijk overwicht.

Nu komt het: mijn zoon noemt de badmeester steevast “de man snor”. Dat is niet gek, want hij heeft onmiskenbaar een snor, de badmeester. Maar er is meer mee aan de hand. In Griekenland heb je heel veel mannen met snorren. Tijdens onze vakantie viel op dat mijn zoon duidelijk meer respect heeft voor mannen met snor dan zonder. Maanden later heeft hij het nog over de schoonmaker op een veerboot, wiens snor voor verwarring met Saddam Hussein had kunnen zorgen. En toen een ontsnorde Peter Timoffeef me laatst via de televisie aankeek als een verlamd konijntje ‘s nachts in de koplampen, wist ik het zeker. De snor is de snelweg naar gezag.

Vroeger wilde ik een snor. Net als mijn voetbaltrainer die een grote blonde brandweersnor had. Op zijn tas stond De Gouden Snor. Ik weet nog steeds niet of het toeval was. Op de middelbare school lieten we het eerste dons op de bovenlip een tijdje staan. Het kon geen snor genoemd worden en aantrekkelijk was het al helemaal niet. Dat brengt me meteen bij een belangrijke belemmering om niet plankgas de snelweg naar gezag op te rijden.

Vrouwen houden niet van snorren. Tenminste mijn vrouw niet. Sterker nog, ik vraag me af of mijn vrouw en ik bij elkaar zouden zijn als ik een snor had gehad (het was overigens nog onwaarschijnlijker geweest als zij een snor had gehad) waardoor het de vraag is of dan mijn zoon ooit geboren zou zijn geweest, waardoor het nu wel gek zou zijn als ik ineens een snor zou nemen, speciaal voor mijn zoon, en dus ook een beetje voor mijn vrouw. Begrijp je wel?

Hoe dan ook, no snor for me. Wie weet, word ik wel politieman of directeur. Voor paus acht ik mezelf niet zo geknipt. Trouwens, ik speel sinds vorige week fagot. Hoe vind je dat?

(Verschijnt in maart 2007 in tijdschrift PAPA)

Gezien van TV

2007-02-28T08:39:00.000+01:00

Het is 30 december, vijf voor vijf. Ik parkeer onze vijfdeurs gezinsmuis met trekhaak nog niet eens zo heel slordig. Mijn vrouw en ik wippen onze zoon in één vloeiende beweging uit zijn stoeltje en glippen behendig langs een op wachtstaande verkoper de BCC binnen. Sluitingstijd maar wij zijn binnen. We staan even stil en delen met triomfantelijke ogen het warme gevoel dat hoort bij dit burgersucces. Lekker, dat was alvast de moeite waard. Op de valreep gaan we ons laatste voornemen van 2006 waarmaken. Een nieuwe TV voor de slaapkamer.

Ik wens te geloven dat ik een groots en meeslepend leven leid. Een baan in de snelle wereld van de reclame. Profijt van een Frequent Flyers pas. Royale glazen wijn met veel rood fruit in het gezelschap van beroemde vrienden, zoals die ene dichter, je weet wel. Backstage pasjes voor Pinkpop en Lowlands. En bezig een band op te richten, op de kop af drie jaar nu maar toch. Kortom: Rock & Roll to the bone.

Oké oké, sinds ik papa ben lig ik best vaak al om 21.00 uur voor de TV te slapen. Zodra zoonlief tussen de spijlen droomt van het riddertje en de prinses, floepen we een half-negen-film aan. The Score met Marlon Brando en Robert de Niro. Klinkt goed. Ik lees verder in de gids: Nick Wells, een professionele crimineel besluit het criminele leventje achter zich te laten, maar zijn goede vriend Max komt met een plan dat Nick niet kan afslaan. Het hele verhaal is me helder, verrassingen zijn uitgesloten. Bij de eerste beelden herinner ik me ook dat ik de film al 3 keer heb gezien. En nog voor het reclameblok ben ik de draak die na een moeizame start de beste vriend wordt van het riddertje en de prinses.

De nieuwe TV moet van een DVD-speler zijn voorzien. Onze SMART geformuleerde doelstelling voor 2007: op z’n minst 5 onbekende filmhuisfilms kijken en niet in slaap vallen. We staan voor een muur van reusachtige plasmaschermen waarop we Noraly Beier 25 keer tegelijk perfect synchroon het nieuws zien voorlezen. Een puber met BCC-stropdas beantwoordt mat onze vragen over het kleinste en allergoedkoopste modelletje. Onze zoon doet een TNO crash test op Noraly en de plasmareuzen.

Net als ik een vlijmscherpe vraag stel over de garantievoorwaarden, zegt mijn vrouw: “Kom jongens, laten we eventjes gezellig naar de koelkasten gaan kijken.” Geïrriteerd kijk ik haar aan, ik kwam net op dreef. “Kijk eens goed!” En dan zie ik het. Mijn zoon staat met zijn neus tegen de TV-muur gedrukt en ziet hoe Saddam Hussein in 25-voud aan de strop wordt geregen. Ik grijp zijn armpje en roep: “Jongens jongens jongens, wat een onwijs gave koelkasten. High pricing, low service!”

Het is 1 januari, half negen. Vanuit bed schakel ik de nieuwe TV aan. Een blonde Italiaanse sexbom met lippen zo groot als autobanden schalt door onze slaapkamer. Dankzij het door NASA ontwikkelde, ultramoderne Automatic Programming System (vanaf hier kortweg APS) zijn de eerste drie zenders Rai Uno, TVE en Animal Planet. Houdt je scherp als wereldburger. De ophanging van Saddam Hussein heb ik intussen helemaal mogen meemaken. Het was lang geleden dat ik echt van slag was door een TV-uitzending. Ik wilde het niet zien, vond het krankzinnig dat het werd uitgezonden, maar kon me ogen er niet vanaf houden.

Niemand is bestand tegen de verleiding van geweld. Irak is dichtbij. Nadat een boer uit Gelderland met oud en nieuw een caravan gevuld met autobanden tot ontploffen had gebracht, vroeg hij de brandweer huilend om het rieten dak van zijn boerderij nat te houden tegen het overslaan van het vuur. De brandweerlieden konden hem niet helpen omdat ze beschoten werden met vuurpijlen.

Eén troost: nog voor het reclameblok ben ik de draak die na een moeizame start de beste vriend wordt van het riddertje en de prinses.

Geen BTW

2007-02-22T15:21:00.000+01:00

- ...
- Hallo Allal?
- Hallo.
- Spreek ik met Allal?
- Wie ben jij? Ik ken jou niet.
- Ja, ik ben Tim en heb je nummer van Vanja.
- Vanja Vanja, is hele goeie jongen, Vanja, hele goeie jongen, geen BTW.
- Bel ik gelegen?
- Gelegen? Goed, Pim.
- Tim. Ik bel over onze CV ketel.
- Heb jij storing?
- Nee, we willen een nieuwe ketel en...
- Dan neem jij Ha-Er.
- Ha-Er?
- Tuurlijk, is beter. Ha-Er, Ha-Er!
- Ha-Er... o, HR. Hoog Rendement. Nou wie weet. Maar kun je misschien langskomen, kunnen we het eens bespreken.
- Wim, ik druk, veel druk. Kan niet, Wim.
- Tim. Eh ja, dat is dan lastig. Wanneer zou het dan als eerste kunnen?
- Vanavond.
- Oh! Nou prima dan, lekker snel. Hoe laat kom je?
- Maakt niet uit, jullie zijn toch thuis.
- Nou ja, ik wilde het niet te laat maken.
- Ik kom na de eten, voor koffie, ja?
- OK, zullen we zeggen rond een uur of 8?
- Is goed, Pim.
- Tim.
- Ja is goed. Ik kom voor koffie. Dag hoor!
- Hé, wacht even, ben je er nog? Zal ik m'n adres even doorgeven?
- Ja?
- Tirol 80 in Lunetten.
- Ik ken daar ook 1 Senegalees. Hele goeie jongen, geen BTW. Ken jij hem?
- Ja, die woont aan het einde van de straat, maar goed vanavond dus...
- Hoe heet hij ook alweer?
- Maar goed vanavond dus. 8 uur.
- Uit Dakar.
- Ja, Tirol 80.
- Oja, Tiroltachtig... En welke nummer?
- ...80.
- Aha, Tiroltachtig 80. Goed, dag Pim.
- Tim. Allal?
- ...

Het rode gevaar

2007-02-22T15:16:00.000+01:00

De Chinezen komen eraan. Sterker nog, ze zijn er al. Het rode gevaar gaat al lang niet meer over Amerika en Rusland en je verschansen achter grote stapels kruisraketten. Ach, die goeie, ouwe tijd van de CCCP. Wat waren we blij dat we niet achter het ijzeren gordijn woonden. Daar was alles nog zwart/wit. Iedereen zag er hondsmoe uit en ze spraken er geen woord. Ze werden gemarteld om alle olympische spelen te winnen en elk jaar hadden ze een nieuwe leider met angstaanjagend veel lichaamshaar. Allemaal voorbij. We weten intussen dat de Russen ook van hun kinderen houden. Nee, het rode gevaar komt van de allesverslindende economische supermacht China.

En Europa dan? Kijk, dat koloniseren was natuurlijk echt een bad idea. Maar minstens net zo dom, misschien nog wel dommer, was die koloniën weer opgeven. Sindsdien zakken we steeds verder af. En vergis je niet, ook de tijd van de hamburgers en de spijkerbroeken is bijna voorbij. Na een lange tocht door China meldde een kennis mij: als je terugkomt in Europa, weet je het zeker, wij leven in de nadagen van het Romeinse rijk. Nou, je weet hoe het met die Romeinen is afgelopen… Of eh, misschien wel niet. Nou ja, ze zijn er in ieder geval niet meer.

Hoe dan ook, ik heb een klein zoontje, 2 jaar. Geen tijd kortom voor nostalgische gevoelens en gedraal. Vroeger of later wandelen de Chinezen ons huis binnen en dan moeten we er klaar voor zijn. In Der Spiegel (jaja in het Duits, heb ik strakjes ook niks meer aan) las ik dat rijke gezinnen in Manhattan voor hun kinderen Chinese nanny’s inhuren. De nanny’s beheersen de Engelse taalvaardigheid maar de bedoeling is dat ze alleen Mandarijn tegen de kinderen praten. Resultaat: vervelende rijkeluiskinderen met oerlelijke Ralph Lauren polootjes die perfect Engels en Chinees kunnen. Helemaal klaar voor de rode toekomst.

Verre van perfect natuurlijk, vooral die polootjes. Maar het leek mij toch wel wat. Mijn zoon is best goed in taal. Wie weet wordt het rode gevaar zo een rode golf waar wij juichend op meesurfen! Hoe te beginnen? Ik woon niet in Manhattan maar in Lunetten. Waar vind je hier een Chinees? Elementary, my dear Watson: bij de Chinees natuurlijk.

Die avond liep ik om half acht De Lange Muur binnen. Een momentje stond ik stil bij het reliefschilderij van een berg waar eindeloos water van neon afstroomde. Fascinerend. Achter de toonbank van schrootjes stond een Chinese vrouw van een jaar of veertig. Mooi, dacht ik, een vrouw, vast ook moeder, die snapt het wel. “Goeie avond, wat zal het zijn?”, vroeg ze routinematig.

Ik had me voorgenomen direct met de deur in huis te vallen. “Ja eh, misschien een beetje gekke vraag, maar gezien de snelle opkomst van de Chinese economie wil ik graag onze zoon goed voorbereiden op het rode gevaar, ik bedoel, een toekomst waarin China onwaarschijnlijk een belangrijke rol zal spelen. Ik weet niet zoveel over China en spreek geen Chinees. Daarom dacht ik dat het misschien goed zou zijn als hij bijvoorbeeld 2 dagen in de week een Chinese oppas zou hebben. Zou u misschien een Chinese oppas kennen die voor onze zoon kan zorgen?” De vrouw keek me een tijdje glazig aan met emotieloze ogen en schreef toen iets in het Chinees op een klein blauw bonnetje. Dat schoof ze onder een luikje door. “Ga maar eventjes zitten.”

Twee minuten later stond ik vertwijfeld weer buiten. Met Foe Yong Hai, witte rijst en sambal in een plastic zakje. Ik wist niet wat te doen. Thuisgekomen zei mijn vrouw: “Hé, Chinees. Dat is lang geleden. Ook wel weer eens grappig.” Ik heb haar niets van mijn actie verteld.

Ach weet je, misschien valt het voorlopig nog wel mee met dat rode gevaar.